Πως δημιουργείτε το χρήμα;;

Στο παρακάτω video μπορείτε να δείτε τον τρόπο με τον οποίο δημιουργείτε το χρήμα και να σας λυθούν έτσι πολλές απορίες που πιθανών να έχετε (είναι το video "Money as Debt"):

Ο αόρατος πληθωρισμός

Γράφει ο Λάμπρος Μουσελίμης *

UPDATE: 9/3/2009

Σημείωμα : Η νέα αυτή μορφή του Άρθρου, προέκυψε ύστερα από έντονες διαμαρτυρίες ατόμων που ασχολούνται με τα Οικονομικά, καταλογίζοντάς μου απλότητα, προχειρότητα, έλλειψη οικονομικής παιδείας και συνωμοσιολογία. Η πρόθεσή μου δεν ήταν να παραπλανήσω κανέναν, αλλά και ούτε να δημιουργήσω την αίσθηση, οτι υπάρχει κάποια συνωμοσία. Έχοντας λοιπόν σαν οδηγό μου αυτές τις παρατηρήσεις, ξαναέγραψα το Άρθρο, προσπαθώντας να παρουσιάσω, μόνο τα δεδομένα και βεβαίως να καλύψω όλες τις πτυχές της κοινωνίας μας ( Σίγουρα έχω πολλά περιθώρια βελτίωσης ακόμη ).Στόχος μου ήταν και είναι, να δώ την χώρα μας να πηγαίνει μπροστά. Αναγνωρίζοντας λοιπόν την λανθασμένη και πρόχειρη προσέγγιση του πρώτου Άρθρου (Και χωρίς αυτό να σημαίνει οτι τώρα έχω πετύχει το ιδανικό αποτέλεσμα) σας το παρουσιάζω την νέα του μορφή .

”Ενίοτε σε κάποιες γενιές ανθρώπων, δίνεται η ευκαιρία να κάνουν μεγάλα πράγματα. Ίσως αυτή η γενιά, να είναι η δική σας....”
Νέλσον Μαντέλα 2005

Το συγκεκριμένο άρθρο, δεν αφορά μόνο μια μελέτη για τους λόγους που οδηγηθήκαμε στην κρίση. Αφορά και μια προσπάθεια να εντοπίσουμε προκαταβολικά, προβλήματα που θα προκύψουν από την κρίση αλλά και προβλήματα που θα προκύψουν από την λάθος θεώρηση των πραγμάτων, από τις εκάστοτε κυβερνήσεις, σε παγκόσμιο επίπεδο. Όσο πιο γρήγορα εντοπίσουμε το πρόβλημα και εστιάσουμε στη λύση του, τόσο περισσότερο χρόνο έχουμε για να το αντιμετωπίσουμε και κατά συνέπεια περισσότερες πιθανότητες για επιτυχή έκβαση.

Ας ξεκινήσουμε με μια απλή διαπίστωση, που όμως δεν είναι προφανής. Οι γενετικοί λόγοι που έχουν κάνει τον Καπιταλισμό τόσο πετυχημένο οικονομικό σύστημα, είναι οι ίδιοι λόγοι που τον αποδυναμώνουν.

• Πλεονεξία : “Θέλω να γίνω πλούσιος…” Ποιος από εμάς δεν το έχει σκεφτεί ή δεν έχει προσπαθήσει να ζήσει σαν πλούσιος, παρόλο που δεν είναι; Η πλεονεξία λοιπόν, οδηγεί το σύστημα. Δείτε το παράδειγμα του Χρηματιστηρίου το 1999. Όσοι τουλάχιστον είχαν ασχοληθεί με τα οικονομικά, από κάποιο σημείο και έπειτα, ήξεραν ότι κάτι πηγαίνει λάθος. Και όμως συνέχισαν να επενδύουν χρήματα. Κανείς δεν θέλει να χάσει την ευκαιρία να πλουτίσει. Αυτός όμως ο μηχανισμός δημιουργεί φούσκες και μεγάλη αστάθεια στο Χρηματοοικονομικό σύστημα το οποίο καταρρέει. Στο τέλος αμφισβητείται το ίδιο το σύστημα.
• Αισιοδοξία : Όλοι πιστεύουν ότι τα εταιρικά τους αποτελέσματα, θα είναι καλύτερα χρόνο με το χρόνο. Ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης, θα αυξηθούν ή θα παραμείνουν στα ίδια επίπεδα. Για να εκπληρωθεί όμως αυτός ο στόχος, θα πρέπει να γίνονται συνέχεια όλο και μεγαλύτερες επενδύσεις από την πλευρά των εταιριών. Επομένως από την μία πλευρά έχουμε την αισιοδοξία για κερδοφορία και από την άλλη, η κερδοφορία που κινεί την αγορά, οδηγεί σε αύξηση των επενδύσεων και κατά συνέπεια σε μείωση της κερδοφορίας. Επίσης στατιστικά οδηγούμαστε σε υπερεπένδυση, με σοβαρό κίνδυνο να μην πάρουμε ποτέ πίσω, τα λεφτά που επενδύσαμε. Ειδικά αν βιώσουμε και κάποια οικονομική κρίση, ο κίνδυνος χρεωκοπίας είναι μεγαλύτερος του 95% (δηλ. 95 στις 100 εταιρίες θα κλείσουν) αν οι εταιρίες δεν δείξουν γρήγορα αντανακλαστικά, εγκαταλείποντας μη-επικερδείς δραστηριότητες και κρατώντας μόνο τις επικερδείς.(Με ότι αυτό συνεπάγεται σε απολύσεις.)
• Άκαμπτη Επιβαλλόμενη Νοοτροπία :

- Τί θα έκανες αν ήσουν αντιλόπη και έβλεπες ένα λιοντάρι; Θα έτρεχες.
- Τί θα έκανες αν ήσουν αντιλόπη και έβλεπες ένα θάμνο να κουνιέται; Θα έτρεχες.
- Τί θα έκανες αν ήσουν αντιλόπη και έβλεπες άλλες αντιλόπες να τρέχουν; Θα έτρεχες.

Δεν μένεις, για να δεις τί θα γίνει. Θα χάσεις. Όσο παράδοξο και αν ακούγεται, οι επενδυτικοί οίκοι (hedge funds) που έβλεπαν το σκάσιμο της φούσκας των .com του 1999 και δεν αγόραζαν μετοχές υψηλής τεχνολογίας για να προστατέψουν τους πελάτες τους, έκλεισαν στους 6 μήνες λόγω έλλειψης πελατών, πολύ πριν προλάβουν να επιβεβαιωθούν. Συμπέρασμα : Όταν όλοι τρέχουν, τρέξε και εσύ. Μόνο έτσι, δεν θα χάσεις. Παρόλο που αυτό νομοτελειακά, οδηγεί σε φούσκες και αποσταθεροποίηση του συστήματος........

Τελικό συμπέρασμα : Πάντα θα έχουμε κρίσεις και χρηματοοικονομικές καταρρεύσεις , εφόσον το οικονομικό σύστημα που οδηγεί την οικονομία είναι κάποια μορφή του καπιταλισμού. Η συνεχόμενη απαίτηση για ανάπτυξη, οδηγεί σε πολιτικές που απαιτούν συνεχόμενα αυξανόμενη κατανάλωση (προφανώς με παράλληλη μείωση της αποταμίευσης και αύξησης του δανεισμού). Στο τέλος οι πολίτες που αποτελούν την οικονομική βάση της πυραμίδας του πλούτου του καπιταλισμού, δεν έχουν πια χρήματα για να στηρίξουν αυτή την ανάπτυξη και τα πάντα καταρρέουν. Όλες οι μορφές του καπιταλισμού οδηγούν νομοτελειακά σε καταρρεύσεις. Βέβαια θα ήταν άδικο να μην αναφέρω την ικανότητα του Καπιταλισμού, να επιβιώνει και να βρίσκει λύσεις για τις κρίσεις.

Από την άλλη πλευρά υπάρχει τόσο ο κομμουνισμός, όσο και ο σοσιαλισμός σαν οικονομικοκοινωνικά συστήματα. Δεν παράγουν υφέσεις και χρηματοοικονομικές καταρρεύσεις, αλλά δεν παράγουν και οικονομική μεγέθυνση. Έχουν δηλαδή σταθερότητα, αλλά δεν έχουν οικονομική μεγέθυνση. Μεταξύ των τριών, δυστυχώς θα πρέπει να δεχθούμε την αστάθεια του καπιταλισμού. Είναι γραμμένο στα γονίδιά μας.

Τί συνέβη λοιπόν και φτάσαμε ως εδώ; Αρχικά ο καπιταλισμός (Ο οποίος στη σύγχρονη μορφή-εκδοχή του, ονομάζεται Ελεύθερη Αγορά) μετέτρεψε τον άνθρωπο από αποταμιευτή σε καταναλωτή. Οι μηχανισμοί που χρησιμοποιήθηκαν αναφέρθηκαν πιο πριν : Πλεονεξία, αισιοδοξία, ματαιοδοξία, άκαμπτη επιβαλλόμενη νοοτροπία και φυσικά διαφήμιση. Όταν όμως ο πρώτος στόχος (δηλαδή της δημιουργίας ενός καταναλωτή με την βοήθεια κυρίως της διαφήμισης) επετεύχθη, είδαν ότι ο κόσμος από το 20% των χρημάτων του, που αρχικά αποταμίευε, συνέχιζε να αποταμιεύει το 10%. Τα μισά λοιπόν λεφτά, έμεναν στον κουμπαρά. Όχι όμως στον δικό τους κουμπαρά. Έπρεπε λοιπόν να βρουν έναν τρόπο, να πείσουν τον κόσμο ότι οι αποταμιεύσεις, τους είναι άχρηστες. Και εδώ έρχονται τα Χρηματιστήρια. Γιατί λοιπόν να ξεπατώνομαι στην δουλειά μια ολόκληρη ζωή, για να βάλω κάποια χρήματα στην άκρη. Μπορώ τώρα να περνάω καλά, ξοδεύοντάς τα για να διασκεδάσω και να κρατήσω λίγα για να παίξω χρηματιστήριο ( στο οποίο θα κερδίσω εκατομμύρια σε μικρό χρονικό διάστημα) και να λύσω το οικονομικό μου πρόβλημα για πάντα. Όμως κανείς δεν τους είχε πει ότι στο χρηματιστήριο χάνεις κιόλας. Και χάνεις, επειδή η πλεονεξία σου είναι αυτή που θα δημιουργήσει την φούσκα. Ξέχασα να αναφέρω ότι ήδη έχουν ξεκινήσει να δίνονται τα περίφημα μπόνους των στελεχών......Φτάσαμε λοιπόν στην γενιά των υπερκαταναλωτών. Στο τέλος αφού κανείς δεν είχε πλέον αποταμιεύσεις, οι τράπεζες ανέλαβαν το ρόλο του “φίλου” σου, του ”άνθρωπού” σου.

Εδώ έκανε την εμφάνισή της, η απληστία των τραπεζιτών. Πιστωτικές κάρτες, διακοποδάνεια, εορτοδάνεια, δάνεια γάμου, δάνεια για τον νέο επιχειρηματία (παρόλο που με στατιστικές μελέτες 7 στις 10 νέες εταιρίες κλείνουν όταν η οικονομία πηγαίνει καλά – για το τί γίνεται όταν η οικονομία δεν πηγαίνει καλά, προαναφέρθηκα), στεγαστικά δάνεια και άλλα εξωτικού τύπου δάνεια, συγχωρήστε με που δεν τα θυμάμαι όλα, δόθηκαν χωρίς μέτρο προς όλες τις κατευθύνσεις. Το χειρότερο ήταν, ότι δεν εξασφάλισαν σε ποιους τα έδιναν. Οι τράπεζες δεν προστάτεψαν τον απλό κόσμο, αλλά ούτε και τον εαυτό τους. Δεν έλεγξαν ποτέ τα οικονομετρικά στοιχεία των ατόμων που δάνειζαν, αν είναι δηλαδή σε θέση να τους επιστρέψουν τα χρήματα που δανείστηκαν. Πόσο μάλλον άτομα τα οποία είχαν δανειστεί από όλες τις τράπεζες που υπήρχαν σε ένα κράτος. Στο βωμό του γρήγορου κέρδους και των μπόνους τα τραπεζικά στελέχη ξέχασαν το ρόλο τους, που ήταν η διασφάλιση σταθερότητας στο οικονομικό σύστημα.

Και εκεί ήταν που το παιχνίδι είχε πλέον χαθεί. Ακόμη και αν δεν κατέρρεε η αγορά κατοικίας στις Η.Π.Α. η κατάληξη ήταν προδιαγεγραμμένη. Η φούσκα θα έσκαγε. Δεν γίνεται συνέχεια να ξοδεύουμε χρήματα που δεν έχουμε. Κάποια στιγμή για να δημιουργηθεί πραγματική οικονομία, πραγματικό χρήμα, θα πρέπει να επιστρέψουμε τα χρήματα που δανειστήκαμε. Όταν όμως δεν έχουμε για να τα επιστρέψουμε, τότε δυστυχώς το σύστημα καταρρέει.

Παρόλο που από την φύση μου είμαι αισιόδοξο άτομο θα τολμήσω να κάνω μια πρόβλεψη για την συνέχεια. Η προσγείωση μας στην πραγματικότητα, μόλις έχει αρχίσει. Η κρίση βρίσκεται ακόμη στην αρχή της. Κανένας εν ζωή άνθρωπος δεν θα έχει ξαναβιώσει όσα, θα βιώσουμε εξαιτίας αυτής της κρίσης. Και ο λόγος είναι απλός. Δεν υπάρχουν ικανοί ηγέτες – και αναφέρομαι σε όλη την υφήλιο - που θα μας βγάλουν από την κρίση. Οι ίδιοι που την δημιούργησαν, είναι αυτοί που μας κυβερνούν. Το τραπεζικό σύστημα προσπαθεί με νύχια και με δόντια να επιβιώσει, μετά τα τραγικά λάθη που έκανε και μας οδήγησε στην σημερινή κατάσταση. Και προσπαθεί να επιβιώσει με οποιοδήποτε τίμημα, αφού ο αγώνας του είναι αγώνας δίχως αύριο. Ερώτηση : Θα εμπιστευόσασταν το μέλλον σας σε κάποιον απελπισμένο;

Κι όμως τώρα το κάνουμε. Και κανένας δεν παραπονιέται, γιατί κατά βάθος ξέρουμε, ότι κανένας δεν μας πίεσε να πάρουμε όλες αυτές τις κάρτες και τα δάνεια. Φέρουμε την πλήρη ευθύνη για την σημερινή μας κατάσταση. Είμαστε συμμέτοχοι σε αυτή την κρίση. Οι ηγέτες που εκλέγαμε για να μας οδηγήσουν σε ένα καλύτερο αύριο, εθελοτυφλούσαν και κώφευαν καθώς τα εκατομμύρια από τις τράπεζες και τις πολυεθνικές χρηματοδοτούσαν τους προεκλογικούς τους αγώνες. Όμως όλοι εμείς ήμασταν απασχολημένοι με την υπερκατανάλωση για να τα δούμε όλα αυτά. Και τώρα χρωστάμε..... Δεν μπορούμε να διεκδικήσουμε, γιατί φοβόμαστε μήπως χάσουμε την δουλειά μας....των 700 ευρώ. Που θα γίνουν 600, 500, 400....Δυστυχώς αυτή είναι η αλήθεια. Το πάρτυ τελείωσε.

Τα επόμενα δύο χρόνια θα δούμε ποσοστά ανεργίας που θα φτάσουν το 16%. Το δημόσιο χρέος θα φτάσει το 110% (μετά την αναθεώρηση). Θα δούμε κόσμο να πεινάει και τα έντονα κοινωνικά φαινόμενα θα γίνουν καθημερινό φαινόμενο. Βίαιες συγκεντρώσεις-πορείες, φόνοι, βία, απαγωγές, ληστείες τραπεζών είναι λίγα από τα φαινόμενα που θα βιώνουμε καθημερινά. Το μόνο που μας σώζει ακόμη στην Ελλάδα, είναι το οικογενειακό μοντέλο (όπου ο γονιός βοηθά τα παιδιά μέχρι μεγάλη ηλικία) και το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης. Ως πότε όμως. Ακόμα και αυτές οι αντοχές φτάνουν στο τέλος τους. Ίσως ήρθε η ώρα για μια νέα γενιά οικονομικών μεταναστών.

Όποιοι από εσάς είναι παρατηρητικοί, θα εντόπισαν άλλη μία εγγενή αδυναμία της Ελεύθερης Αγοράς και κατά συνέπεια του Καπιταλισμού. Ενώ η Ελεύθερη Αγορά χρειάζεται κεφάλαια, προκειμένου να τα επενδύσει για να πετύχει αυξανόμενους ρυθμούς ανάπτυξης, απαιτεί από τον απλό λαό που αποτελεί τη οικονομική του βάση, όχι μόνο να μην αποταμιεύει, αλλά να δανείζεται χρήματα προκειμένου να έχει να ξοδέψει. Η μακροχρόνια συνέπεια αυτής της τακτικής προφανώς και είναι η κατάρρευση του συστήματος.

Και φτάνουμε στην ουσία. Θα πρέπει το οικονομικό σύστημα να παραμείνει η Ελεύθερη Αγορά; Σίγουρα έχετε ακούσει την φράση : "Ελεύθερη Αγορά και ΟΧΙ Ασύδωτη Αγορά". Και πριν προχωρήσω στην ανάλυσή μου, για το τί θα μπορούσαν να αλλάξουν οι κυβερνήσεις ώστε η αγορά να πάψει να είναι ασύδωτη, θα μου επιτρέψετε να μιλήσω λίγο για το τί μπορούμε να κάνουμε εμείς.

Πρωτίστως θα πρέπει όλοι μας να αποκτήσουμε κοινωνική συνείδηση και ωριμότητα. Θα πρέπει με τις πράξεις μας και τις ενέργειές μας να μην επιδιώκουμε μόνο το ατομικό συμφέρον, αλλά και το κοινωνικό συμφέρον. Επιπλέον θα πρέπει να συμπαραστεκόμαστε στις κοινωνικά ασθενέστερες ομάδες, όχι μόνο με ευχολόγια, αλλά και με πράξεις. Οι τοπικές ομάδες δράσης, για την υποστήριξη κοινωνικά ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων, πρέπει να γίνουν πραγματικότητα. Σκεφτείτε πόσα ρούχα και παπούτσια έχετε στοιβαγμένα στις ντουλάπες σας, τα οποία δεν τα χρησιμοποιείτε. Σκεφτείτε πόσο χρόνο δαπανάτε για καφέ και ψώνια και πόσο χρόνο δαπανάτε για να συμμετέχετε σε προσπάθειες αναδάσωσης ή σε ομάδες εθελοντικής εργασίας σε οίκους ευγηρίας ή σε χώρους για παιδιά με ειδικές ικανοτητες. Και τόσα άλλα πράγματα που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την καθημερινότητα όλων μας.

Προφανώς έχουμε κάθε δικαίωμα να είμαστε αγανακτισμένοι με αυτούς που μας κυβερνούν. Όμως δυστυχώς, έχουμε την υποχρέωση να είμαστε αγανακτισμένοι και με τον ίδιο μας τον εαυτό. Ναι για εμάς μιλάω, που όλα τα περιμένουμε από τις κυβερνήσεις και με χαρακτηριστική ευκολία φτάνουμε σε αφορισμούς και εύκολα συμπεράσματα. Για εμάς που τόσα θα μπορούσαμε να προσφέρουμε, με τα νιάτα και την ενέργειά μας. Όμως αυτή την ενέργεια την διοχετεύουμε μόνο για να ικανοποιήσουμε προσωπικά συμφέροντα και επιδιώξεις. Την διοχετεύουμε για να συμμετέχουμε σε εκδηλώσεις που μας κάνουν να νιώθουμε ευχάριστα. Αποφεύγουμε, οχι μόνο να βοήθαμε, αλλά ακόμη και να βρεθούμε κοντά σε καταστάσεις κοινωνικά δυσάρεστες, γιατί αυτό θα μας χαλάσει την διάθεση. Γυρίζουμε την πλάτη, εκεί που θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε και αυτομάτως το πρόβλημα για εμάς έχει λυθεί.

Δε βαριέσαι; Κάποιος άλλος θα ασχοληθεί. Εγώ θα σώσω τον κόσμο; Μας λείπει η κοινωνική συνοχή και η κοινωνική συνείδηση. Και για αυτό το γεγονός, δυστυχώς όσο και να θέλω να κατηγορήσω τους ηγέτες μας, θα ήταν τουλάχιστον άδικο να το κάνω. Αυτό πηγάζει μέσα από κάθε άτομο. Αν δεν θέλεις να σου συμβεί η αδικία, τότε μην αδικέις τους άλλους. Ξέρετε (;) από πόσα άτομα έχω ακούσει την κουβέντα : "Τον βόλεψε ο Τάδε στο δημόσιο. Αυτή είναι η αξιοκρατία στην Ελλάδα" και μετά από λίγο καιρό, ώς δια μαγείας, είχε ανακαλύψει και ο ίδιος έναν Τάδε που τον βόλεψε στο Δημόσιο. Τους έδειξε και κατάλαβαν. Όχι, που νόμιζαν οτι αυτός δεν έχει Τάδε....Μόνοι μας δημιουργούμε τα προβλήματα και μόνοι μας τα διαιωνίζουμε.

Ένα άλλο τρανταχτό παράδειγμα που δείχνει οτι δεν έχουμε κοινωνική ωριμότητα και συνοχή, είναι οι τιμές που μας έχουν επιβάλλει οι πολυεθνικές, τα Super Market και οι εταιρίες κινητής τηλεφωνίας (Για τις εταιρίες κινητής τηλεφωνίας αναφέρομαι μόνο στην αγορά συσκευών). Θα έπρεπε καθημερινά αυτές οι εταιρίες να μποϋκοτάρονται, μέχρις ότου καταλάβουν οτι σε αυτή τη χώρα μπορούν να λειτουργήσουν με το ίδιο ποσοστό κέρδους που έχουν στην Γαλλία, την Γερμανία και την Αγγλία. Μη τα περιμένετε όλα από τους πολιτικούς και τους διοικούντες. Αυτοί είναι λίγοι, έχουν ονοματεπώνυμο και είναι εύκολο οι εταιρίες να τους προσεγγίσουν (με οτι αυτό συνεπάγεται). Εμείς έχουμε την δύναμη να αλλάξουμε τα πράγματα.

Οργανωθείτε σε μικρές τοπικές ομάδες και διεκδικήστε σε τοπικό επίπεδο. Μην περιμένετε να συννενοηθούμε όλοι μαζί. Δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ. Η δύναμή σας βρίσκεται στις καταναλωτικές σας συνήθειες. Και εξηγώ : Πόσες φορές κάνετε ψώνια Super Market από την περιοχή σας και πόσες από άλλη περιοχή; Η απάντηση είναι προφανής. Σπάνια ψωνίζετε από άλλη περιοχή. Αυτό όμως επίσης σημαίνει, οτι σπάνια έρχονται να ψωνίσουν στην περιοχή σας, από άλλες περιοχές. Άρα τα Super Market βασίζονται σε ένα συντριπτικό ποσοστό στην τοπική κοινωνία. Αρκεί λοιπόν η οργάνωση της τοπικής κοινωνίας για να επιτευχθούν οι στόχοι. Μποϋκοτάρετε σε τοπικό επίπεδο (όχι πηγαίνοντας να ψωνίσετε σε άλλες περιοχές ή ψωνίζοντας τις διπλάσιες ποσότητες την επόμενη μέρα. Τα Super Market έχουν τόσο μεγάλο δίκτυο καταστημάτων που αν κάνετε κάτι από τα δύο, δεν θα έχουν καμία μείωση στην κερδοφορία τους. Και το ξέρουν αυτό.)

Αυτό που χρειάζεται να κάνετε, είναι να πάψετε να αγοράζετε ακριβά προϊόντα για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Ψάξτε τις καλύτερες προσφορές και ενημερώστε τις ομάδες που ανήκετε. Κάνετε τιμοληψίες και επιλέξτε την φθηνότερη προσφορά. Η πληροφορία είναι το πάν. Και μόνος του, κανένας δεν προλαβαίνει να τα κάνει όλα αυτά. Αν όμως υπάρχουν ομάδες που τα μέλη της έχουν διακριτούς ρόλους, τότε η κατάσταση θα διευκολύνονταν αρκετά.

Ας οργανωθούμε λοιπόν και με μικρά και σταθερά βήματα, ας γίνουμε μια κοινωνία συνοχής και αλληλεγγύης. Μια κοινωνία δίκαιη. ( Μου διαφεύγει ποιος το έχει πεί, αλλά δεν θα μπορούσα πιο πετυχημένα να συνοψίσω όλα τα παραπάνω σε μια φράση : "Η επιτυχία μιας κοινωνίας, φαίνεται από τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται, στον χειρότερό της πολίτη."). Την κρίση της δικής μας κοινωνίας την αφήνω σε εσάς.

Και φτάνουμε στο κομμάτι των κυβερνήσεων. Καθημερινά ακούμε όλοι μας για τον πληθωρισμό. Ονομάζεται δομικός πληθωρισμός. Είναι ο πληθωρισμός που μας ανακοινώνουν κάθε λίγο και λιγάκι από τα δελτία ειδήσεων. Ο πληθωρισμός που τόσα χρόνια προσπαθούμε να τιθασεύσουμε κάτω από το 3% (Όταν το επίπεδο των τιμών αυξάνεται γρήγορα σε όλη τη διάρκεια ενός οικονομικού κύκλου τότε έχουμε δομικό πληθωρισμό. Ο δομικός πληθωρισμός εμφανίζεται όταν το δημόσιο, οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά προσπαθούν να ζήσουν πέρα απ’ότι τους επιτρέπουν τα μέσα τους, και έχουν την δυνατότητα να δανείζονται ώστε οι δαπάνες τους να υπερσκελίζουν τα εισοδήματά τους) και έχει να κάνει με το ποσοστό αύξησης του δανεισμού. Αν παρόλα αυτά ξοδεύεις χρήματα, από το κομπόδεμα που έχεις κάνει για τα γεράματα και δεν δανείζεσαι, δεν συμβάλλεις στην αύξηση του δομικού πληθωρισμού. Και όμως μόνο για αυτόν μας μιλάνε. (Δεν λέω οτι δεν είναι σημαντικό στοιχείο, αλλά υπάρχουν και άλλα εξίσου σημαντικά.)

Τα τρόφιμα και οι αυξήσεις σε αυτά (καθώς και σε άλλες κατηγορίες, όπως για παράδειγμα Ένδυση, Ποτά, Υγεία, Μεταφορές Επικοινωνίες, Στέγαση, Αναψυχή, Εκπαίδευση, Ψυχαγωγία, Διαρκή Αγαθά και Λοιπά Αγαθά και Επικοινωνίες), υπολογίζονται στον ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή. Δείτε εδω τί είναι και πώς υπολογίζεται) (Στοιχεία : Εδώ )

Το μεγαλύτερο όμως λάθος κατά τη γνώμη μου, στον υπολογισμό του ποσοστού της ετήσιας αύξησης του ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) που ανακοινώνεται, γίνεται με την χρήση του “συντελεστή βάρους” ή αλλιώς “σταθμίσεις ΕΟΠ”. Τί είναι η στάθμιση ΕΟΠ και τί μπορέι να μας δείξει; (Στοιχεία : Εδώ ) Διαβάστε το παρακάτω παράδειγμα και θα καταλάβετε :

Η “ στάθμιση ΕΟΠ” λοιπόν είναι ένας συντελεστής βαρύτητας για κάθε προϊόν, που συμμετέχει στο καλάθι της νοικοκυράς. Πείτε λοιπόν οτι έχουμε μόνο δύο προϊόντα σε μια χώρα. Ακραίο παράδειγμα θα μου πείτε, αλλά μας κάνει για να καταλάβετε τον μηχανισμό. Ας δεχθούμε λοιπόν οτι έχουμε, μόνο ψωμί και κουστούμια Armani. Επίσης ας δεχθούμε οτι καθένας μας χαλάει τα ίδια λεφτά για ψωμί και για κουστούμια Armani. Επίσης ας δεχτούμε οτι η αύξηση στην τιμή του ψωμιού (δηλαδή η αύξηση στον ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή)) είναι 60% (ακραίο νούμερο που χρησιμοποιείται για τους σκοπούς του παραδείγματος) το χρόνο και στα κουστούμια Armani 3%. Τέλος ας δεχθούμε οτι η θέλουμε να παρουσιάσουμε ετήσια αύξηση ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) μέχρι 3,6%. Πώς μπορούμε να το πετύχουμε; Θα δώσουμε στάθμιση ΕΟΠ 0.99 (ακραίο νούμερο που χρησιμοποιείται για τους σκοπούς του παραδείγματος) στα κουστούμια Armani και στάθμιση ΕΟΠ 0.01 (ακραίο νούμερο που χρησιμοποιείται για τους σκοπούς του παραδείγματος) στο ψωμί. Άρα η τελική ετήσια αύξηση στον ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) θα είναι : 0.01*60% + 0.99*3% = 0.6% + 2.97% = 3.57% . Βέβαια ακολουθώντας αυτή την τακτική σε 10 χρόνια πιθανόν να πεθάνεις στην πείνα, αλλά στο κάτω-κάτω, όλοι μια μέρα θα πεθάνουμε......Τουλάχιστον στην κηδεία μας θα φοράμε ωραίο κουστούμι........

Επίσης από επίσημες μελέτες, έχει βρεθεί οτι όσο μικρότερο είναι το εισόδημα κάποιου, τόσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό του εισοδήματός του, που δαπανά για αυτά τα αγαθά. (Για παράδειγμα μια φτωχή οικογένεια δαπανά τουλάχιστον το 70% του εισοδήματός της για φαγητό και ένδυση, ενώ μια πλούσια οικογένεια, δαπανά περίπου το 30%). Αυτό σημαίνει οτι οι συντελεστές που προανέφερα (βέβαια για τα παραδείγματα, χρησιμοποίησα ακραία νούμερα), είναι δίκαιοι και βεβαίως έχουν επαφή με την πραγματικότητα μόνο για μια μέση ομάδα. (Δείτε εδώ) .

Η συγκεκριμένη μελέτη υπάρχει και στην Τράπεζα της Ελλάδος). Άρα οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι και το ποσοστό των φτωχών αυξάνεται με γεωμετρικό ρυθμό. (Από επίσημα πλέον στοιχεία της Eurostat το 40% (2.000.000) των Ελλήνων (Αναφέρομαι στο εργατικό δυναμκό - Περίπου 5.000.000 Έλληνες) έχουν εισοδήματα που είναι κάτω από το όριο της φτώχειας. Δηλαδή κάτω από 5.910 ευρώ ετησίως για ένα άτομο, ενώ για ένα νοικοκυριό τεσσάρων ατόμων, κάτω από 12.411 ευρώ ετησίως). Αυτό βέβαια παρατηρείται και σε παγκόσμια κλίμακα (δηλαδή η αύξηση του ποσοστού των ατόμων που ζούν κάτω από το όριο της φτώχειας) όμως αυτό που είναι ανησυχητικό για την χώρα μας είναι ο ρυθμός με τον οποίο αυξάνεται αυτό το ποσοστό. Συγκεκριμένα το 2006 το αντίστοιχο ποσοστό στο εργατικό δυναμικό,ήταν 20,1%. Δηλαδή μια αύξηση του 100% (1.000.000 Έλληνες επιπλέον ή το 9% του πληθυσμού της χώρας) σε 2 χρόνια.

Ένα τελευταίο σημείο που θα ήθελα να θίξω, είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνονται οι τιμοληψίες. Οι τιμοληψίες θα έπρεπε να γίνονται σε εβδομαδιαία βάση στις λαϊκές, ενώ για όλους τους υπόλοιπους, θα πρέπει να φτιαχτεί η υποδομή ( αρκετοί την έχουν ήδη), ώστε οι τιμές από τα Super Market, τα βενζινάδικα και όλα τα καταστήματα να υποβάλλονται σε καθημερινή βάση. Έτσι δεν θα αποκρύπτεται μια ενδιάμεση αύξηση τιμών. Και εξηγώ : Ας δεχθούμε οτι η τιμοληψία γίνεται κάθε 1, 3 και 6 μήνες. Ας διαλέξουμε το παράδειγμα των 6 μηνών. Αν στην πρώτη μέτρηση, η τιμή ήταν 100 ευρώ και στην δεύτερη 101,5 ευρώ, τότε η αύξηση θα είναι 1,5%. Τί μπορεί να έχει συμβεί; Για όλο το εξάμηνο, πλήν του μήνα μετά την πρώτη μέτρηση και του μήνα πρίν την δεύτερη μέτρηση, η τιμή να είναι 104 ευρώ. Δηλαδή για τους 6 μήνες η τιμή να ήταν ανα μήνα : 100, 104, 104, 104, 104, 101,5 . Τότε η πραγματική μέση τιμή για τον καταναλωτή είναι : (100+104+104+104+104+101,5)/6 = 102,9 ευρώ και άρα η αύξηση είναι 2,9% και οχί 1,5%. Ευτυχώς για εμάς διανύουμε το 2009, όπου η τεχνολογία, μπορεί να δώσει λύση σε αυτού του είδους τα προβλήματα. Αρκεί να υπάρχει πολιτική βούληση.

Η εκτίμησή μου είναι οτι η μέση ετήσια αύξηση στα ευρείας κατανάλωσης προϊόντα είναι 9-10%, τα τελευταία 7 χρόνια. Δηλαδή μια οικογένεια πληρώνει στην καθημερινότητά της 82-95% περισσότερα χρήματα από ότι το 2000 (Τα επίσημα στοιχεία μετά από τους υπολογισμούς βάσης μιλάνε για 62%). Βεβαίως οι μισθοί δεν ακολούθησαν την ίδια εξελικτική πορεία...

Με βάση τα παραπάνω γίνεται κατανοητό, οτι ο τρόπος υπολογισμού των σταθμίσεων ΕΟΠ, θα πρέπει να λάβει υπόψιν και την εισοδηματική κατανομή των Ελλήνων πολιτών, καθώς επίσης και να γίνει μια σοβαρή μελέτη ( η οποία επίσης θα συμπεριληφθεί στον υπολογισμό) για την ακριβή διάθεση του εισοδήματος (σε ποσοστά), για όλες τις εισοδηματικές ομάδες. Τέλος θα πρέπει να αυτοματοποιηθούν και να γίνονται σε ημερήσια βάση οι τιμοληψίες από Super Market, βενζινάδικα και λοιπά καταστήματα, ενώ στις λαϊκές θα πρέπει να εντατικοποιηθούν οι τιμοληψίες, μέσω της συνεργασίας των δήμων και του Υπουργείου Ανάπτυξης. Μόνο τότε θα αποκαλυφθεί η πραγματικότητα και βεβαίως οι κυβερνήσεις (όσες τουλάχιστον το επιθυμούν) θα έχουν στα χέρια τους ένα εργαλείο, για να εφαρμόζουν πετυχημένες παρεμβατικές πολιτικές, οι οποίες θα θωρακίζουν την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών τους και παράλληλα θα προστατεύουν το εισόδημα των αδύναμων κοινωνικών ομάδων.

Κάποιος λοιπόν δεν έκανε - κάνει σωστά την δουλειά του. Σίγουρα οι ηγέτες μας, που δε νομοθετούν υπέρ μας, παρόλο που γι’αυτό τους εκλέγουμε. Έπειτα οι τραπεζίτες, οι οποίοι τυφλωμένοι από το πάθος του εύκολου πλουτισμού, ξέχασαν οτι η βάση της οικονομίας αποτελείται από απλούς ανθρώπους και φρόντισαν να τους εξαθλιώσουν οικονομικά. Τέλος εμείς οι ίδιοι, οι οποίοι επιλέξαμε την εύκολη λύση, φορτώνοντας όλα μας τα προβλήματα σε λάθη τρίτων και δεν αναλάβαμε ποτέ τις προσωπικές μας ευθύνες.

Το άμεσο επακόλουθο όλων των παραπάνω, το παρακολουθείτε στην σούπερ ντούπερ πλάσμα ή υγρών κρυστάλλων τηλεόρασή σας, στο σούπερ ντούπερ σπίτι σας, που αγοράσατε με την ευγενική χορηγία κάποιας τράπεζας, υποθηκεύοντας το υπόλοιπο της ζωής σας για να ξεπληρώσετε το χρέος. Και τώρα δυστυχώς ή σε λίγο από τώρα, θα συνειδητοποιήσετε, οτι το σπίτι που πήρατε 250000 ευρώ (και που για να το ξεπληρώσετε θα χρειαστεί να δώσετε 470000 ευρώ σε 25-30 χρόνια) σε λίγο καιρο θα στοιχίζει 150000. Και βεβαίως οι κύριοι υπεύθυνοι για όλη αυτή την κατάσταση τροφοδοτούνται με χρήμα, (με την πρόφαση, οτι αν δεν χρηματοδοτηθούν, το σύστημα θα καταρρεύσει) για να συνεχίσουν την διαιώνιση του συστήματος που μας οδήγησε στην κατάρρευση. Αλήθεια, υπάρχει καμία λογική σε αυτό;

Υπάρχει καμία λογική στο γεγονός, οτι θα κληθούμε στα επόμενα χρόνια, να πληρώσουμε υπέρογκα ποσά φορολογίας, προκειμένου να σώσουμε τις ιδιωτικές τράπεζες; Δεν θυμάμαι στα 32 μου χρόνια κάποιο πρωϊ, να χτυπάει το κουδούνι μου και ανοίγοντας, να βλέπω έναν τραπεζίτη να μου δίνει μια βαλίτσα χρήματα, από τα υπερκέρδη που συσσώρευαν οι τράπεζες τόσα χρόνια. Ούτε θυμάμαι κανέναν τραπεζίτη να σου δίνει δανεικά χωρίς να χρειαστεί να υποθηκεύσεις κάτι. Οπότε αν είναι να τους δανείσω τα λεφτά μου, τώρα που με έχουν ανάγκη, ας το κάνουμε σωστά και ας τις κρατικοποιήσουμε πλήρως.

Και κάτι ακόμη. Από πότε τα κράτη χρειάζεται να δανείζονται χρήματα από τις τράπεζες με την έκδοση ομολόγων, πληρώνοντας τόκο στις τράπεζες; Από πότε αφήσαμε ολόκληρα κράτη να γίνουν πελάτες των τραπεζών; Απο πότε αφήσαμε να υποθηκευτεί με τόσο άσχημο τρόπο το μέλλον μας; Εγώ ήξερα οτι όποτε το κράτος χρειάζεται χρήματα, τα τυπώνει στο Νομισματοκοπείο. Δεν τα δανείζεται με επιτόκιο από εμπορικές τράπεζες... Θυμάται άραγε κανείς πότε έγινε αυτό; Θυμάται άραγε κανείς πώς έγινε αυτό;

Και για να μην φαίνεται, οτι υποστηρίζω πως με το κόψιμο χρήματος, δεν υπάρχουν προβλήματα, να πώ οτι προφανώς και υπάρχουν προβλήματα και έχουν να κάνουν με πληθωριστικές πιέσεις. Όμως αυτό δεν κάνουν τώρα, για να ανταπεξέλθουν στην κρίση; Χρήμα δεν κόβουν από το πρωί μέχρι το βράδυ; Μόνο που τώρα θα κόψουν χρήμα όχι μόνο για να καλύψουν το ποσό που τους χρειάζετε, αλλά και για να πληρώσουν τους τόκους στις Τράπεζες. Αυτό το χρήμα δεν θα δημιουργήσει πληθωριστικές πιέσεις ή πρόκειται για άλλο μαγικό χρήμα, που δεν δημιουργεί πληθωρισμο;

Το πρόβλημα που υπάρχει είναι διπλό. Με την ανάπτυξη σε αρνητικά πρόσημα, θα έπρεπε τα κράτη να έχουν αποταμιεύσεις, οι οποίες θα τα βοηθούσαν να κάνουν επενδύσεις και να δώσουν νέα κατεύθυνση στην αγορά. Αυτές οι αποταμιεύσεις δεν υπάρχουν. Αντί αποταμιεύσεων, υπάρχουν χρέη, τα οποία τα κράτη προσπαθούν να καλύψουν κόβοντας χρήμα. Η τακτική τους, αυτή με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει σε πληθωριστικές πιέσεις και αν δεν είναι προσεκτικοί, θα οδηγηθούν σε υπερπληθωρισμό. Όταν λοιπόν μετά από μια μακρά περίοδο με αρνητική ανάπτυξη, η οικονομία αρχίσει να παίρνει τα πάνω της, θα εμφανιστούν πληθωριστικές (αν όχι υπερπληθωριστικές πιέσεις). Αρα τα χρήματα που θα παίρνεις, θα χάσουν ένα μεγάλο μέρος της αγοραστικής τους δύναμης. Και τότε οι κυβερνήσεις, το μόνο που θα μπορούν να κάνουν για να περιορίσουν το φαινόμενο, θα είναι να αυξήσουν τα επιτόκια. Αλλά για στάσου; Τα επιτόκια δεν τα ρίξανε για να διευκολύνουν τους δανειολήπτες και τις επιχειρήσεις να ξεχρεώσουν; Για να μην αναφέρω την ανάπτυξη, η οποία θα παραμείνει σε μηδενικά επίπεδα, αφού υψηλά επιτόκια, σημαίνουν χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Καταλαβαίνεται το άτοπο της προσέγγισής τους.

Άποψή μου είναι, οτι θα πρέπει οι κυβερνήσεις, να αφήσουν την ελεύθερη αγορά που τόσο υποστήριζαν, όλα αυτά τα χρόνια, να διορθωθεί μόνη της. Θα είναι βίαιη η προσαρμογή, αλλά τουλάχιστον θα είναι γρήγορη. Έπειτα, αφού η αγορά διορθωθεί, μπορούν οι κυβερνήσεις, τα λεφτά που ρίχνουν τώρα σε μια μαύρη τρύπα, να τα επενδύσουν για να δώσουν νέες κατευθύνσεις στις τοπικές τους οικονομίες. Διαφορετικά θα κάνουμε πολλά χρόνια να ξαναδούμε ασπρη μέρα.

Θα κλείσω με μια νότα αισιοδοξίας. Ας μην αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση σαν μια περίοδο δημιουργικής αποδόμησης, αλλά ως μια περίοδο αποδομητικής δημιουργικότητας. Είμαστε η γενιά που θα κληθεί να αντιμετωπίσει τα δυσθεώρητα προβλήματα που έχουν δημιουργηθει (Βλέπε Οικονομία & Περιβάλλον). Ας μην αφήσουμε τη γενιά που τα δημιούργησε, να μας κυβερνά και να μας δείχνει τί πρέπει να κάνουμε για να τα αντιμετωπίσουμε. Δεν πρέπει να τους ακούσουμε. Οι προτάσεις τους, είναι προτάσεις απελπισίας μπροστά στον κίνδυνο να χάσουν τις καλοπληρωμένες θέσεις τους και τις θέσεις εξουσίας. Πείτε όχι στο κατεστημένο. Μας δίνεται μια ευκαιρία, να αποδομήσουμε τους μηχανισμούς που δημιούργησαν το πρόβλημα. Μας δίνεται μια ευκαιρία, να δημιουργήσουμε έναν νέο κόσμο. Αναλάβετε ευθύνες, βγείτε μπροστά, χαράξτε πορεία, αμφισβητήστε. Οι νέοι άνθρωποι είναι το μέλλον της Γης. Ακόμη και αν κάνετε λάθη, ο κόσμος που θα έχετε φτιάξει, θα είναι ένας καλύτερος κόσμος από αυτόν που υπάρχει. Θα είναι ένας κόσμος που θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις δικές σας ανάγκες και ευαισθησίες. Ένας κόσμος βασισμένος στην καθαρή ενέργεια. Ένας κόσμος βασισμένος σε ένα οικονομικό μοντέλο βιώσιμο, που σέβεται το περιβάλλον και τους φυσικούς του πόρους. Ένας κόσμος βασισμένος στις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπου. Ένας κόσμος όπου ο άνθρωπος θα προστατεύει το περιβάλλον του και δεν θα το καταστρέφει. Ένας κόσμος αρμονίας και ισονομίας.

Οι παραπάνω απόψεις αποτελούν προσωπικές σκέψεις του υπογράφοντος. Δεν αποτελούν προτροπή για υιοθέτηση απόψεων, ενεργειών και συμπεριφορών. Απογορεύεται η πάσης φύσεως ανατύπωση, μέρους ή ολόκληρου του Άρθρου, χωρίς την έγγραφη έγκριση του υπογράφοντος.

* Ο Λάμπρος Μουσελίμης είναι Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Μηχανικός Υπολογιστών Ε.Μ.Π. είναι κάτοχος (MSE) Master of Software Engineering, και κάτοχος (M.Sc.) in Banking and Finance. Δείτε το blog του: http://crisisofeconomy.blogspot.com και επικοινωνήστε μαζί του στην διεύθυνση: lampros.mousselimis@gmail.com.

ΤΟ ΑΡΧΙΚΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ:

"Ενίοτε σε κάποιες γενιές ανθρώπων, δίνεται η ευκαιρία να κάνουν μεγάλα πράγματα.
Ίσως αυτή η γενιά, να είναι η δική σας...."
Νέλσον Μαντέλα 2005

Το συγκεκριμένο άρθρο, δεν αφορά μόνο μια μελέτη για τους λόγους που οδηγηθήκαμε στην κρίση. Αφορά και μια προσπάθεια να εντοπίσουμε προκαταβολικά, προβλήματα που θα προκύψουν από την κρίση αλλά και προβλήματα που θα προκύψουν από την λάθος θεώρηση των πραγμάτων, από τις εκάστοτε κυβερνήσεις, σε παγκόσμιο επίπεδο. Όσο πιο γρήγορα εντοπίσουμε το πρόβλημα, τόσο περισσότερο χρόνο έχουμε για να το αντιμετωπίσουμε.

Ας ξεκινήσουμε με μια απλή διαπίστωση, που όμως δεν είναι προφανής. Οι γενετικοί λόγοι που έχουν κάνει τον Καπιταλισμό τόσο πετυχημένο οικονομικό σύστημα, είναι οι ίδιοι λόγοι που τον αποδυναμώνουν.

• Πλεονεξία: “Θέλω να γίνω πλούσιος…” Ποιός από εμάς δεν το έχει σκεφτεί ή δεν έχει προσπαθήσει να ζήσει σαν πλούσιος, παρόλο που δεν είναι; Η πλεονεξία λοιπόν, οδηγεί το σύστημα. Δείτε το παράδειγμα του Χρηματιστηρίου το 1999. Όσοι τουλάχιστον είχαν ασχοληθεί με τα οικονομικά, από κάποιο σημείο και έπειτα, ήξεραν οτι κάτι πηγαίνει λάθος. Και όμως συνέχισαν να επενδύουν χρήματα. Κανείς δεν θέλει να χάσει την ευκαιρία να πλουτίσει. Αυτός όμως ο μηχανισμός δημιουργεί φούσκες και μεγάλη αστάθεια στο Χρηματοοικονομικό σύστημα το οποίο καταρρέει. Στο τέλος αμφισβητείται το ίδιο το σύστημα.


• Αισιοδοξία: Όλοι πιστεύουν οτι τα εταιρικά τους αποτελέσματα, θα είναι καλύτερα χρόνο με το χρόνο. Ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης, θα αυξηθούν ή θα παραμείνουν στα ίδια επίπεδα. Για να εκπληρωθεί όμως αυτός ο στόχος, θα πρέπει να γίνονται συνέχεια όλο και μεγαλύτερες επενδύσεις από την πλευρά των εταιριών. Επομένως από την μία πλευρά έχουμε την αισιοδοξία για κερδοφορία και από την άλλη, η κερδοφορία που κινεί την αγορά, οδηγεί σε αύξηση των επενδύσεων και κατά συνέπεια σε μείωση της κερδοφορίας. Επίσης στατιστικά οδηγούμαστε σε υπερεπένδυση, με σοβαρό κίνδυνο να μην πάρουμε ποτέ πίσω, τα λεφτά που επενδύσαμε. Ειδικά αν βιώσουμε και κάποια οικονομική κρίση, ο κίνδυνος χρεωκοπίας είναι μεγαλύτερος του 95% (δηλ. 95 στις 100 εταιρίες θα κλείσουν) αν οι εταιρίες δεν δείξουν γρήγορα αντανακλαστικά, εγκαταλείποντας μη-επικερδείς δραστηριότητες και κρατώντας μόνο τις επικερδείς.(Με οτι αυτό συνεπάγεται σε απολύσεις.)


• Άκαμπτη Επιβαλλόμενη Νοοτροπία :
  - Τί θα έκανες αν ήσουν αντιλόπη και έβλεπες ένα λιοντάρι; Θα έτρεχες.
  - Τί θα έκανες αν ήσουν αντιλόπη και έβλεπες ένα θάμνο να κουνιέται; Θα έτρεχες.
  - Τί θα έκανες αν ήσουν αντιλόπη και έβλεπες άλλες αντιλόπες να τρέχουν; Θα έτρεχες.

Δεν μένεις, για να δείς τί θα γίνει. Θα χάσεις. Όσο παράδοξο και αν ακούγεται, οι επενδυτικοί οίκοι (hedge funds) που έβλεπαν το σκάσιμο της φούσκας των .com του 1999 και δεν αγόραζαν μετοχές υψηλής τεχνολογίας για να προστατέψουν τους πελάτες τους, έκλεισαν στους 6 μήνες λόγω έλλειψης πελατών, πολύ πριν προλάβουν να επιβεβαιωθούν. Συμπέρασμα : Όταν όλοι τρέχουν, τρέξε και εσύ. Μόνο έτσι, δεν θα χάσεις. Παρόλο που αυτό νομοτελειακά, οδηγεί σε φούσκες και αποσταθεροποίηση του συστήματος........

Τελικό συμπέρασμα: Πάντα θα έχουμε κρίσεις και χρηματοοικονομικές καταρρεύσεις , εφόσον το οικονομικό σύστημα είναι ο καπιταλισμός. Η συνεχόμενη απαίτηση για ανάπτυξη, οδηγεί σε συνεχόμενα αυξανόμενη κατανάλωση (με παράλληλη μείωση της αποταμίευσης και αύξησης του δανεισμού). Στο τέλος οι πολίτες που αποτελούν την οικονομική βάση της πυραμίδας του πλούτου του καπιταλισμού, δεν έχουν πια χρήματα για να στηρίξουν αυτή την ανάπτυξη και τα πάντα καταρρέουν. Ο καπιταλισμός οδηγεί νομοτελειακά σε καταρρεύσεις.

Απο την άλλη πλευρά υπάρχει τόσο ο κομμουνισμός, όσο και ο σοσιαλισμός σαν οικονομικοκοινωνικά συστήματα. Δεν παράγουν υφέσεις και χρηματοοικονομικές καταρρεύσεις, αλλά δεν παράγουν και οικονομική μεγέθυνση. Έχουν δηλαδή σταθερότητα, αλλά δεν έχουν οικονομική μεγέθυνση. Μεταξύ των τριών, δυστυχώς θα πρέπει να δεχθούμε την αστάθεια του καπιταλισμού. Είναι γραμμένο στα γονίδιά μας.

Τί συνέβει λοιπόν και φτάσαμε ως εδώ; Αρχικά ο καπιταλισμός (Ο οποίος στη σύγχρονη μορφή του, εκπροσωπείται κυρίως από τις τράπεζες και τις πολυεθνικές) μετέτρεψε τον άνθρωπο από αποταμιευτή σε καταναλωτή. Οι μηχανισμοί που χρησιμοποιήθηκαν αναφέρθηκαν πιο πρίν: Πλεονεξία, αισιοδοξία, ματαιοδοξία, άκαμπτη επιβαλλόμενη νοοτροπία και φυσικά διαφήμιση. Όταν όμως ο πρώτος στόχος (δηλαδή της δημιουργίας ενός καταναλωτή με την βοήθεια κυρίως της διαφήμισης) επετεύχθη, είδαν οτι ο κόσμος από το 20% των χρημάτων του, που αρχικά αποταμίευε, συνέχιζε να αποταμιεύει το 10%. Τα μισά λοιπόν λεφτά, έμεναν στον κουμπαρά. Όχι όμως στον δικό τους κουμπαρά. Έπρεπε λοιπόν να βρούν έναν τρόπο, να πείσουν τον κόσμο οτι οι αποταμιεύσεις, τους είναι άχρηστες. Και εδώ έρχονται τα Χρηματιστήρια.

Γιατί λοιπόν να ξεπατώνομαι στην δουλειά μια ολόκληρη ζωή, για να βάλω κάποια χρήματα στην άκρη. Μπορώ τώρα να περνάω καλά, ξοδεύοντάς τα για να διασκεδάσω και να κρατήσω λίγα για να παίξω χρηματιστήριο ( στο οποίο θα κερδίσω εκατομμύρια σε μικρό χρονικό διάστημα) και να λύσω το οικονομικό μου πρόβλημα για πάντα. Όμως κανείς δεν τους είχε πεί οτι στο χρηματιστήριο χάνεις κιόλας. Και χάνεις, επειδή η πλεονεξία σου είναι αυτή που θα δημιουργήσει την φούσκα. Ξέχασα να αναφέρω οτι ήδη έχουν ξεκινήσει να δίνονται τα περίφημα μπόνους των στελεχών......Φτάσαμε λοιπόν στην γενιά των υπερκαταναλωτών. Στο τέλος αφού κανείς δεν είχε πλέον αποταμιεύσεις, οι τράπεζες ανέλαβαν το ρόλο του “φίλου” σου, του ”άνθρωπού” σου.

Εδώ έκανε την εμφάνισή της, η απληστία των τραπεζιτών. Πιστωτικές κάρτες, διακοποδάνεια, εορτοδάνεια, δάνεια γάμου, δάνεια για τον νέο επιχειρηματία (παρόλο που με στατιστικές μελέτες 7 στις 10 νέες εταιρίες κλείνουν όταν η οικονομία πηγαίνει καλά – για το τί γίνεται όταν η οικονομία δεν πηγαίνει καλά, προαναφέρθηκα), στεγαστικά δάνεια και άλλα εξωτικού τύπου δάνεια, συγχωρήστε με που δεν τα θυμάμαι όλα, δόθηκαν χωρίς μέτρο προς όλες τις κατευθύνσεις. Το χειρότερο ήταν, οτι δεν εξασφάλισαν σε ποιούς τα έδιναν. Οι τράπεζες δεν προστάτεψαν τον απλό κόσμο, αλλά ούτε και τον εαυτό τους. Δεν έλεγξαν ποτέ τα οικονομετρικά στοιχεία των ατόμων που δάνειζαν, αν είναι δηλαδή σε θέση να τους επιστρέψουν τα χρήματα που δανείστηκαν. Πόσο μάλλον άτομα τα οποία είχαν δανειστεί από όλες τις τράπεζες που υπήρχαν σε ένα κράτος. Στο βωμό του γρήγορου κέρδους και των μπόνους τα τραπεζικά στελέχη ξέχασαν το ρόλο τους, που ήταν η διασφάλιση σταθερότητας στο οικονομικό σύστημα.

Και εκεί ήταν που το παιχνίδι είχε πλέον χαθεί. Ακόμη και αν δεν κατέρρεε η αγορά κατοικίας στις Η.Π.Α. η κατάληξη ήταν προδιαγεγραμμένη. Η φούσκα θα έσκαγε. Δεν γίνεται συνέχεια να ξοδεύουμε χρήματα που δεν έχουμε. Κάποια στιγμή για να δημιουργηθεί πραγματική οικονομία, πραγματικό χρήμα, θα πρέπει να επιστρέψουμε τα χρήματα που δανειστήκαμε. Όταν όμως δεν έχουμε για να τα επιστρέψουμε, τότε δυστυχώς το σύστημα καταρρέει.
Παρόλο που από την φύση μου είμαι αισιόδοξο άτομο θα τολμήσω να κάνω μια πρόβλεψη για την συνέχεια. Η προσγείωση μας στην πραγματικότητα, μόλις έχει αρχίσει. Η κρίση βρίσκεται ακόμη στην αρχή της. Κανένας εν ζωή άνθρωπος δεν θα έχει ξαναβιώσει όσα, θα βιώσουμε εξαιτίας αυτής της κρίσης. Και ο λόγος είναι απλός. Δεν υπάρχουν ικανοί ηγέτες – και αναφέρομαι σε όλη την υφήλιο - που θα μας βγάλουν από την κρίση. Οι ίδιοι που την δημιούργησαν, είναι αυτοί που μας κυβερνούν.

Το τραπεζικό σύστημα προσπαθεί με νύχια και με δόντια να επιβιώσει, μετά τα τραγικά λάθη που έκανε και μας οδήγησε στην σημερινή κατάσταση. Και προσπαθεί να επιβιώσει με οποιοδήποτε τίμημα, αφού ο αγώνας του είναι αγώνας δίχως αύριο. Ερώτηση : Θα εμπιστευόσασταν το μέλλον σας σε κάποιον απελπισμένο; Κι όμως τώρα το κάνουμε. Και κανένας δεν παραπονιέται, γιατί κατά βάθος ξέρουμε, οτι κανένας δεν μας πίεσε να πάρουμε όλες αυτές τις κάρτες και τα δάνεια. Φέρουμε την πλήρη ευθύνη για την σημερινή μας κατάσταση. Είμαστε συμμέτοχοι σε αυτή την κρίση.

Οι ηγέτες που εκλέγαμε για να μας οδηγήσουν σε ένα καλύτερο αύριο, εθελοτυφλούσαν και εκώφευαν καθώς τα εκατομμύρια από τις τράπεζες και τις πολυεθνικές χρηματοδοτούσαν τους προεκλογικούς τους αγώνες. Όμως όλοι εμείς είμασταν αποσχολημένοι με την υπερκατανάλωση για να τα δούμε όλα αυτά. Και τώρα χρωστάμε..... Δεν μπορούμε να διεκδικήσουμε, γιατί φοβόμαστε μήπως χάσουμε την δουλειά μας....των 700 ευρώ. Που θα γίνουν 600, 500, 400....Δυστυχώς αυτή είναι η αλήθεια. Το πάρτυ τελείωσε. Τα επόμενα δύο χρόνια θα δούμε ποσοστά ανεργίας που θα φτάσουν το 16%. Το δημόσιο χρέος θα φτάσει το 110% (μετά την αναθεώρηση). Θα δούμε κόσμο να πεινάει και τα έντονα κοινωνικά φαινόμενα θα γίνουν καθημερινό φαινόμενο. Βίαιες συγκεντρώσεις-πορείες, φόνοι, βία, απαγωγές, ληστείες τραπεζών είναι λίγα από τα φαινόμενα που θα βιώνουμε καθημερινά. Το μόνο που μας σώζει ακόμη στην Ελλάδα, είναι το οικογενειακό μοντέλο (όπου ο γονιός βοηθά τα παιδιά μέχρι μεγάλη ηλικία) και το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης. Ως πότε όμως. Ακόμα και αυτές οι αντοχές φτάνουν στο τέλος τους. Ίσως ήρθε η ώρα για μια νέα γενια οικονομικών μεταναστών.

Όποιοι από εσάς είναι παρατηρητικοί, θα εντόπισαν άλλη μία εγγενή αδυναμία του Καπιταλισμού. Ενώ ο Καπιταλισμός χρειάζεται κεφάλαια, προκειμένου να τα επενδύσει για να πετύχει αυξανόμενους ρυθμούς ανάπτυξης, απαιτεί από τον απλό λαό που αποτελεί τη οικονομική του βάση, όχι μόνο να μην αποταμιεύει, αλλά να δανείζεται χρήματα προκειμένου να έχει να ξοδέψει. Η μακροχρόνια συνέπεια αυτής της τακτικής προφανώς και είναι η κατάρρευση του συστήματος.

Στα παγκόσμια οικονομοτεχνικά μοντέλα όμως, κάτι δεν υπολογίζεται καλά. Ονομάζεται δομικός πληθωρισμός. Είναι ο πληθωρισμός που μας ανακοινώνουν κάθε λίγο και λιγάκι από τα δελτία ειδήσεων. Ο πληθωρισμός που τόσα χρόνια προσπαθούμε να τιθασεύσουμε κάτω από το 3%. Αυτό που λίγοι από εσάς θα ξέρουν, είναι ο τρόπος με τον οποίο οι Κεντρικές Τράπεζες της κάθε χώρας υπολογίζουν τον δομικό πληθωρισμό. Κάθεστε; Αν όχι καθήστε. Θα χρειαστεί πολύ γερά νεύρα για να διαβάσετε τις επόμενες γραμμές.

Η Κεντρική Τράπεζα κάθε κράτους υπολογίζει τον πληθωρισμό, χωρίς να συμπεριλαμβάνει στον υπολογισμό του τις τιμές όλων των προϊόντων τροφίμων, ενέργειας (στην ενέργεια συμπεριλαμβάνεται και το πετρέλαιο) και υπολογιστών. Το αντιλαμβάνεστε; Ακόμη και αν όλα τα νωπά τρόφιμα, το πετρέλαιο, η βενζίνη και οι υπολογιστές αυξηθούν 500%, ο δομικός πληθωρισμός θα μείνει σταθερός. Τα τρόφιμα και οι αυξήσεις σε αυτά (καθώς και σε άλλες κατηγορίες, όπως για παράδειγμα Ένδυση, Ποτά, Υγεία, Μεταφορές Επικοινωνίες, Στέγαση, Αναψυχή, Εκπαίδευση, Ψυχαγωγία, Διαρκή Αγαθά και Λοιπά Αγαθά και Επικοινωνίες), υπολογίζονται στον ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) (δείτε τα στοιχεία εδώ).

Και η εύλογη ερώτηση είναι η εξής : Αν δεν συμπεριλαμβάνονται όλα αυτά στον υπολογισμό του, τί στο καλό παλεύουν όλον αυτό τον καιρό να κρατήσουν κάτω από το 3%; Την αύξηση στο κόστος παροχής υπηρεσιών και την αύξηση στο κόστος εργασίας, είναι καποιες από τις απαντήσεις. Τί σημαίνει αυτό; Οτι παρόλο που τις κυβερνήσεις δεν τις ενδιαφέρει, αν κάθε μέρα πληρώνετε περισσότερα για να αγοράσεται είδη πρώτης ανάγκης και να βάλετε βενζίνη στο αυτοκίνητό σας, τις ενδιαφέρει μην αυξηθούν οι μισθοί σας πάνω από 3% το χρόνο.
Το χειρότερο όμως “μαγείρεμα” στον ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) που ανακοινώνεται, γίνεται με την χρήση του “συντελεστή βάρους” ή αλλιώς “σταθμίσεις ΕΟΠ”. Τί είναι η στάθμιση ΕΟΠ και τί μπορεί να μας δείξει γι’αυτούς που μας κυβερνούν; (Στοιχεία εδώ). Διαβάστε το παρακάτω παράδειγμα και θα καταλάβετε (Σημείωση: Αν έχετε κάνει το λάθος να σηκωθείτε, ξανακαθήστε, γιατί δεν θα αντέξετε την συγκίνηση.)

Η “ στάθμιση ΕΟΠ” λοιπόν είναι ένας συντελεστής για κάθε προϊόν, που ανάλογα με τα νούμερα που θέλει να παρουσιάσει η κάθε κυβέρνηση, τον μεταβάλλει, ώστε τελικά να της βγούν τα νούμερα που θέλει. Πείτε λοιπόν οτι έχουμε μόνο δύο προϊόντα σε μια χώρα. Ακραίο παράδειγμα θα μου πείτε, αλλά μας κάνει για να καταλάβετε τον μηχανισμό. Ας δεχθούμε λοιπόν οτι έχουμε, μόνο ψωμί και κουστούμια Armani. Επίσης ας δεχθούμε οτι καθένας μας χαλάει τα ίδια λεφτά για ψωμί και για κουστούμια Armani. Επίσης ας δεχτούμε οτι η αύξηση στην τιμή του ψωμιού (δηλαδή η αύξηση στον ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή)) είναι 60% το χρόνο και στα κουστούμια Armani 3%. Τέλος ας δεχθούμε οτι η κυβέρνηση θέλει να παρουσιάσει ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) μέχρι 3,6%. Πώς μπορεί να το πετύχει; Θα δώσει στάθμιση ΕΟΠ 0.99 στα κουστούμια Armani και στάθμιση ΕΟΠ 0.01 στο ψωμί. Άρα ο τελικός ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) θα είναι : 0.01*60% + 0.99*3% = 0.6% + 2.97% = 3.57% Βέβαια μια τέτοια κυβέρνηση δεν νοιάζεται για το αν θα πεθάνεις στην πείνα, αλλά στο κάτω-κάτω, όλοι μια μέρα θα πεθάνουμε......Τουλάχιστον στην κηδεία μας θα φοράμε ωραίο κουστούμι........

Έτσι όμως δημιουργείται ένα τεράστιο πρόβλημα. Αν οι αυξήσεις των προϊόντων είναι μεγαλύτερες από τις αυξήσεις μισθών που παίρνουμε, τότε κάθε χρόνο που περνάει, γινόμαστε φτωχότεροι. Επίσημα στοιχεία δεν υπάρχουν ούτε για τον πραγματικό πληθωρισμό, ούτε για τους “μαγικούς συντελεστές” , για να μην πώ οτι αποτελούν επτασφράγιστο μυστικό (γιατί άραγε;;;), αλλά η εκτίμησή μου είναι οτι η μέση ετήσια αύξηση στα ευρείας κατανάλωσης προϊόντα είναι 9-10%, τα τελευταία 7 χρόνια. Δηλαδή μια οικογένεια πληρώνει στην καθημερινότητά της 82-95% περισσότερα χρήματα από ότι το 2000 (Τα επίσημα στοιχεία μετά από τους υπολογισμούς βάσης μιλάνε για 62%). Βεβαίως οι μισθοί δεν ακολούθησαν την ίδια εξελικτική πορεία... Επίσης από επίσημες μελέτες, έχει βρεθεί οτι όσο μικρότερο είναι το εισόδημα κάποιου, τόσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό του εισοδήματός του, που δαπανά για αυτά τα αγαθά. Άρα οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι και το ποσοστό των φτωχών αυξάνεται με γεωμετρικό ρυθμό.

Προφανώς κάποιος δεν κάνει σωστά την δουλειά του. Σίγουρα οι ηγέτες μας, που δε νομοθετούν υπέρ μας, παρόλο που γι’αυτό τους εκλέγουμε. Έπειτα οι τραπεζίτες, οι οποίοι τυφλωμένοι από το πάθος του εύκολου πλουτισμού, ξέχασαν οτι η βάση της οικονομίας αποτελείται από απλούς ανθρώπους και φρόντισαν να τους εξαθλιώσουν οικονομικά. Το άμεσο επακόλουθο όλων των παραπάνω, το παρακολουθείτε στην σούπερ ντούπερ πλάσμα ή υγρών κρυστάλλων τηλεόρασή σας, στο σούπερ ντούπερ σπίτι σας, που αγοράσατε με την ευγενική χορηγία κάποιας τράπεζας, υποθηκεύοντας το υπόλοιπο της ζωής σας για να ξεπληρώσετε το χρέος. Και τώρα δυστυχώς ή σε λίγο από τώρα, θα συνειδητοποιήσετε, οτι το σπίτι που πήρατε 250000 ευρώ (και που για να το ξεπληρώσετε θα χρειαστεί να δώσετε 470000 ευρώ σε 25-30 χρόνια) σε λίγο καιρο θα στοιχίζει 150000. Και βεβαίως οι κύριοι υπεύθυνοι για όλη αυτή την κατάσταση τροφοδοτούνται με χρήμα, (με την πρόφαση, οτι αν δεν χρηματοδοτηθούν, το σύστημα θα καταρρεύσει) για να συνεχίσουν την διαιώνιση του συστήματος που μας οδήγησε στην κατάρρευση.

Αλήθεια, υπάρχει καμία λογική σε αυτό; Υπάρχει καμία λογική στο γεγονός, οτι θα κληθούμε στα επόμενα χρόνια, να πληρώσουμε υπέρογκα ποσά φορολογίας, προκειμένου να σώσουμε τις ιδιωτικές τράπεζες; Δεν θυμάμαι στα 32 μου χρόνια κάποιο πρωϊ, να χτυπάει το κουδούνι μου και ανοίγοντας, να βλέπω έναν τραπεζίτη να μου δίνει μια βαλίτσα χρήματα, από τα υπερκέρδη που συσσώρευαν οι τράπεζες τόσα χρόνια. Ούτε θυμάμαι κανέναν τραπεζίτη να σου δίνει δανεικά χωρίς να χρειαστεί να υποθηκεύσεις κάτι. Οπότε αν είναι να τους δανείσω τα λεφτά μου, τώρα που με έχουν ανάγκη, ας το κάνουμε σωστά και ας τις κρατικοποιήσουμε πλήρως.

Και κάτι ακόμη. Από πότε τα κράτη χρειάζεται να δανείζονται χρήματα από τις τράπεζες με την έκδοση ομολόγων, πληρώνοντας τόκο στις τράπεζες; Από πότε αφήσαμε ολόκληρα κράτη να γίνουν πελάτες των τραπεζών; Απο πότε αφήσαμε να υποθηκευτεί με τόσο άσχημο τρόπο το μέλλον μας; Εγώ ήξερα οτι όποτε το κράτος χρειάζεται χρήματα, τα τυπώνει στο Νομισματοκοπείο. Δεν τα δανείζεται με επιτόκιο από εμπορικές τράπεζες... Θυμάται άραγε κανείς πότε έγινε αυτό;

Θα κλείσω με μια νότα αισιοδοξίας. Ας μην αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση σαν μια περίοδο δημιουργικής αποδόμησης, αλλά ως μια περίοδο αποδομητικής δημιουργικότητας. Είμαστε η γενιά που θα κληθεί να αντιμετωπίσει τα δυσθεώρητα προβλήματα που έχουν δημιουργηθει (Βλέπε Οικονομία & Περιβάλλον). Ας μην αφήσουμε τη γενιά που τα δημιούργησε, να μας κυβερνά και να μας δείχνει τί πρέπει να κάνουμε για να τα αντιμετωπίσουμε. Δεν πρέπει να τους ακούσουμε. Οι προτάσεις τους, είναι προτάσεις απελπισίας μπροστά στον κίνδυνο να χάσουν τις καλοπληρωμένες θέσεις τους και τις θέσεις εξουσίας. Πείτε όχι στο κατεστημένο.

Μας δίνεται μια ευκαιρία, να αποδομήσουμε τους μηχανισμούς που δημιούργησαν το πρόβλημα. Μας δίνεται μια ευκαιρία, να δημιουργήσουμε έναν νέο κόσμο. Αναλάβετε ευθύνες, βγείτε μπροστά, χαράξτε πορεία, αμφισβητήστε. Οι νέοι άνθρωποι είναι το μέλλον της Γης. Ακόμη και αν κάνετε λάθη, ο κόσμος που θα έχετε φτιάξει, θα είναι ένας καλύτερος κόσμος από αυτόν που υπάρχει. Θα είναι ένας κόσμος που θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις δικές σας ανάγκες και ευαισθησίες. Ένας κόσμος βασισμένος στην καθαρή ενέργεια. Ένας κόσμος βασισμένος σε ένα οικονομικό μοντέλο βιώσιμο, που σέβεται το περιβάλλον και τους φυσικούς του πόρους. Ένας κόσμος βασισμένος στις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπου. Ένας κόσμος όπου ο άνθρωπος θα προστατεύει το περιβάλλον του και δεν θα το καταστρέφει. Ένας κόσμος αρμονίας και ισονομίας.

Οι παραπάνω απόψεις αποτελούν προσωπικές σκέψεις του υπογράφοντος. Δεν αποτελούν προτροπή για υιοθέτηση απόψεων, ενεργειών και συμπεριφορών. Απογορεύεται η πάσης φύσεως ανατύπωση, μέρους ή ολόκληρου του Άρθρου, χωρίς την έγγραφη έγκριση του υπογράφοντος.

* Ο Λάμπρος Μουσελίμης είναι Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Μηχανικός Υπολογιστών Ε.Μ.Π. είναι κάτοχος (MSE) Master of Software Engineering, και κάτοχος (M.Sc.) in Banking and Finance. Δείτε το blog του: http://crisisofeconomy.blogspot.com και επικοινωνήστε μαζί του στην διεύθυνση: lampros.mousselimis@gmail.com.

[Photo credit: i-stock: 000007358300]

Πως θα προσδιορίσετε την αγορά στόχο σας

Το μεγαλύτερο άγχος για κάποιον που ανοίγει μια νέα επιχείρηση προέρχεται από τις ερωτήσεις “Ποιος θα πάρει το προϊόν μου; Υπάρχουν οι πελάτες γι’ αυτό που θέλω να κάνω; Πως θα τους βρώ και Πως θα με βρούν;”.

Στο post αυτό θα προσπαθήσω να εξηγήσω (κάτι το οποίο λέω σε όλους τους πελάτες μου) ότι μια επιχείρηση για να βρεί ή να αυξήσει τους πελάτες της, και κατά συνέπεια τις πωλήσεις της, πρέπει να στοχεύσει σε συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς και όχι σε ολόκληρη την αγορά! Σας κοστίζει περισσότερο όταν είσαστε μικρή επιχείρηση, να δίνετε όλη σας την ενέργεια, προς κάθε κατεύθυνση και σε ολόκληρη την αγορά. Καταλήγει να είναι αναποτελεσματικό!

Όσο καλό και αν είναι το προϊόν ή υπηρεσία σας, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι κανείς δεν θα το αγοράσει , εάν δεν το θέλει ή πιστεύει ότι δεν το χρειάζεται! Και δεν θα πείσετε κανέναν για το προϊόν ή την υπηρεσία σας, εάν πρωτίστως δεν έχετε καταλάβει πλήρως τι είναι αυτό που πραγματικά θέλει! Το να γνωρίζεις αυτό που πραγματικά θέλουν οι πελάτες, είναι το “επίκεντρο” κάθε επιτυχημένης στρατηγικής. Πως όμως θα το καταφέρετε εάν δεν γνωρίζετε ποιοι είναι οι πελάτες σας; τι θέλουν, ποιες ανάγκες έχουν, που ζουν, που εργάζονται, και ποια είναι η οικονομική τους κατάσταση; Κατέχοντας αυτή τη γνώση αποκτάτε σημαντικά πλεονεκτήματα, και μπορείτε να πείσετε ευκολότερα τους πελάτες σας, ότι αγοράζοντας από εσάς, είναι προς το δικό τους συμφέρων.

Χωρίζοντας την αγορά σας σε μικρότερα τμήματα, σας δίνει αρκετά οφέλη:

• Έχετε ένα οργανωμένο πελατολόγιο, χωρισμένο σε τμήματα, όπως η γεωγραφική προέλευση των πελατών σας, η ηλικία τους, το μέγεθος και ο τύπος της επιχείρησης, ο τρόπος πληρωμής τους, η συμπεριφορά τους
• Προσδιορίζετε ευκολότερα τους περισσότερο και λιγότερο κερδοφόρους πελάτες σας
• Επικεντρώνετε το μάρκετινγκ στους πελάτες που είναι πιθανότερο να αγοράσουν το προϊόν ή την υπηρεσία σας
• Αποφεύγετε τμήματα πελατών που σας δίνουν περισσότερα προβλήματα παρά κέρδη
• Δημιουργείτε σχέσεις εμπιστοσύνης και κατανόησης με τους πελάτες σας, προσφέροντας τους, πραγματικά τα προϊόντα που θέλουν και χρειάζονται
• Σας δίνεται η δυνατότητα να βγείτε μπροστά από τον ανταγωνισμό, σε συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς που έχετε εντοπίσει
• Χρησιμοποιείτε τις πηγές της επιχείρηση σας (προσωπικό, κεφάλαια, χρόνος, κλπ.) με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα
• Μπορείτε να ανακαλύψετε νέα προϊόντα που πιθανόν να χρειάζεται κάποιο συγκεκριμένο τμήμα της αγορά σας
• Βελτιώνετε υπάρχοντα προϊόντα ώστε να καλύψουν με τον καλλίτερο δυνατό τρόπο τις ανάγκες των πελατών σας
• Αυξάνετε σημαντικά την αποτελεσματικότητα του μάρκετινγκ και της διαφημιστικής σας καμπάνιας
• Σας δίνεται η δυνατότητα να κερδίσετε περισσότερους πελάτες, που σημαίνει περισσότερες πωλήσεις, που με τη σειρά του σημαίνει περισσότερα κέρδη

Προσδιορίστε λοιπόν την αγορά σας. Ανακαλύψτε καταρχήν τον λόγο που κάποιος θα ενδιαφερόταν και θα ήθελε να αγοράσει το προϊόν σας. Ξεχωρίστε τα χαρακτηριστικά του προϊόντος σας από τα οφέλη του. Δεν αγοράζετε σαμπουάν με εκχυλίσματα από χαμομήλι, αγοράζετε δυνατά και λαμπερά μαλλιά. Δεν αγοράζετε οδοντόκρεμα με διπλό fluoride, αγοράζετε υγιή και λευκά δόντια. Οι άνθρωποι αγοράζουν ένα προϊόν για τα οφέλη που τους προσφέρει, και όχι τα χαρακτηριστικά του. Βρείτε τα οφέλη για το δικό σας προϊόν και καταγράψτε τα σε μια λίστα. Γνωρίζοντας τα πραγματικά οφέλη των προϊόντων και υπηρεσιών σας, μπορείτε να προσδιορίσετε στη συνέχεια, πιθανά τμήματα της αγοράς, με κοινά χαρακτηριστικά που επιθυμούν ή έχουν ανάγκη τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν τα προϊόντα και υπηρεσίες σας.

Αφού βρείτε τον πραγματικό λόγο που κάποιος θέλει να αγοράσει το προϊόν σας, στην συνέχεια προχωρήστε στην τακτική της “σαλαμοποίησης”. Φανταστείτε την αγορά σας, σαν ένα σαλάμι. Με τον ίδιο τρόπο που τεμαχίζετε το σαλάμι σε φέτες, τεμαχίστε και την αγορά σας! Εύκολο! Το κάθε κομμάτι της αγοράς που “τεμαχίσατε”, αναφέρετε σε κάποια κριτήρια. Τα σημαντικότερα είναι:

• Γεωγραφικά κριτήρια: Το προϊόν σας απευθύνεται στην τοπική, εθνική ή παγκόσμια αγορά;
• Δημογραφικά κριτήρια: το προϊόν σας απευθύνετε περισσότερο σε άνδρες ή γυναίκες; ποιας ηλικίας; ποιας μόρφωσης; σε Οικογένειες ή εργένηδες; τι ύψους εισοδήματος; που εργάζονται; όταν απευθύνεστε σε επιχειρήσεις, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν παράγοντες όπως μέγεθος πελατολογίου, αριθμό εργαζομένων, είδος προϊόντων και ετήσια έσοδα.
• Ψυχογραφικά κριτήρια: Εδώ η τμηματοποίηση γίνεται λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο ζωής (lifestyle) των πελατών μας (κοινωνικοί, αναζητούν prestige, κύρος, κλπ.), την κοινωνική τάξη που ανήκουν, τις αντιλήψεις τους, τις πολιτικές τους προτιμήσεις, τις δραστηριότητες και τα ενδιαφέροντα τους.
• Κριτίρια Συμπεριφοράς: οι πελάτες σας με ποιον τρόπο πληρώνουν; μετρητά, με επιταγές ή με δόσεις; ποια είναι η συχνότητα χρήσης; σε τι ποσότητες αγοράζουν; Θα πρέπει να θυμάστε ότι οι καταναλωτές δεν βιάζονται να αγοράσουν το πρώτο αυτοκίνητο ή τον πρώτο καναπέ που θα δουν μπροστά τους.

Τα παραπάνω ήταν τα βασικά κριτίρια στα οποία μπορεί να γίνει η τμηματοποίηση μια αγοράς. Θα πρέπει να θυμάστε ότι η επιτυχία σε μια επιχείρηση εξαρτάται από τον βαθμό που καλύπτει τις ανάγκες των πελατών της, λύνει τα προβλήματα τους, και ικανοποιεί τα θέλω τους. Εάν δεν γνωρίζετε ποιοι είναι οι πελάτες σας, δεν θα μπορέσετε να καλύψετε με επιτυχία τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους.

Προσδιορίστε λοιπόν την αγορά σας. Τμηματοποιήστε την σε μικρότερα κομμάτια ώστε να την ελέγχετε καλλίτερα. Κατευθύνετε στοχευμένα το μάρκετινγκ και την διαφήμιση στα ξεχωριστά τμήματα της αγοράς, προσφέροντας το ανάλογο προϊόν ή υπηρεσία. Έτσι θα έχετε την δυνατότητα να μεγαλώσετε το μερίδιο αγοράς και κατά συνέπεια τις πωλήσεις σας. Δοκιμάστε το!!

Η Δικτύωση των Νέων Επιχειρηματιών στην Ευρώπη και στον Κόσμο

Άρθρο του κου Ανδρέα Στεφανίδη *

Οι επιχειρηματίες οδηγούν την οικονομική ανάπτυξη. Όλες οι χώρες εξαρτώνται από τις φιλοδοξίες και τις ιδέες νέων ανθρώπων που καινοτομούν, ώστε να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας και να υπάρξει ευημερία.

Οι γρήγοροι τρόποι επικοινωνίας αλλά και η συνεχής βελτίωση των συγκοινωνιών δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για τους επιχειρηματίες να ξεκινήσουν και να επιτύχουν σε παγκόσμιο επίπεδο.

Παρόλα αυτά, οι χώρες πρέπει να κάνουν πολλά περισσότερα από το να επαναπαύονται στις παραπάνω τάσεις. Πρέπει να απελευθερώσουν τη δημιουργικότητα των πολιτών τους ώστε να αυξηθεί η δημιουργία επιχειρήσεων. Αυτό συνεπάγεται ότι με τη χρήση δοκιμασμένων εργαλείων, όπως εκστρατείες προβολής των επιχειρήσεων και πρωτοβουλίες επιμόρφωσης, πρέπει να ενθαρρύνουν τους πολίτες να σκέφτονται και να ενεργούν με επιχειρηματικό τρόπο: να αναγνωρίζουν ευκαιρίες, και να οργανώνουν τους διαθέσιμους πόρους, να κάνουν τις ιδέες τους πραγματικότητα. Πάνω από όλα όμως πρέπει να καλλιεργείται η «παγκόσμια νοοτροπία» μεταξύ των εκκολαπτόμενων επιχειρηματιών ώστε να σκέφτονται σε παγκόσμιο επίπεδο, να έχουν παγκόσμιες φιλοδοξίες και να δημιουργούν συνέργειες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στο σημερινό αυξανόμενα ανταγωνιστικό κόσμο, οι κοινωνίες χρειάζονται περισσότερους επιχειρηματίες. Οι επιχειρηματίες καινοτομούν, δημιουργούν θέσεις εργασίας, αυξάνουν την οικονομική ανάπτυξη και ως αποτέλεσμα υποστηρίζουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας τους. Οι οικονομίες χρειάζονται ανθρώπους με επιχειρηματικές ικανότητες και εργαζομένους που καινοτομούν και βοηθούν τις εταιρίες τους να αναπτύσσονται. Επιχειρηματίες αλλά και επιχειρηματικά σκεπτόμενοι πολίτες αναγνωρίζουν ευκαιρίες, αναλαμβάνουν ρίσκα, έχουν ιδέες, και κάνουν τις ιδέες τους πραγματικότητα!

Οι επιχειρηματίες στηρίζουν τις ευκαιρίες ανάπτυξης του εμπορίου μεταξύ αναπτυσσόμενων και αναπτυγμένων οικονομιών. Επιπλέον, η ανταλλαγή ιδεών μεταξύ επιχειρηματιών και ανθρώπων που καινοτομούν από όλο τον κόσμο αποτελεί την καλύτερη ελπίδα αντιμετώπισης των παγκόσμιων προκλήσεων, όπως αυτές της φτώχιας και της κλιματικής αλλαγής, δύο προβλήματα τα οποία συνδέουν όλα τα κράτη και οι ευκαιρίες για συνεργασίες είναι μεγάλες.

Για να μπορέσουν όμως οι νέοι επιχειρηματίες να οδηγήσουν την ανάπτυξη και να συμβάλουν ενεργά στην επίλυση των κοινωνικών και περιβαλλοντολογικών θεμάτων, χρειάζονται τα παρακάτω 3 στοιχεία:

1. ΕΜΠΝΕΥΣΗ:Οι νέοι επιχειρηματίες είναι δημιουργικοί παράγουν νέα και καλύτερα προϊόντα και υπηρεσίες καθώς και νέους τρόπους διοχέτευσης τους στην αγορά. Για να μεγιστοποιήσουν τη δημιουργικότητα τους χρειάζονται τόνωση και επιβράβευση της περιέργειας τους μέσα από μία κουλτούρα η οποία προσφέρει ευκαιρίες προς εξερεύνηση. Το περιβάλλον πρέπει να γιορτάζει και να ανταμείβει την ανάληψη ρίσκου.


2. ΠΟΡΟΙ:Όταν αναφερόμαστε στους πόρους, εννοούμε τόσο τους υλικούς όσο και τους άϋλους. Το κεφάλαιο εκκίνησης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υλικούς πόρους. Εξίσου όμως σημαντικοί πόροι είναι οι συμβουλές σε θέματα τιμολόγησης ή στρατηγικής προβολής και προώθησης των προϊόντων/υπηρεσιών τους. Οι παραπάνω πόροι μπορούν να προκύψουν μέσω κρατικής υποστήριξης, δικτύωσης των ίδιων των επιχειρηματιών, διάθεσης επιχειρηματικών κεφαλαίων ή συμβουλών από επιχειρηματικούς μέντορες.


3. ΑΓΟΡΕΣ :Οι Επιχειρήσεις πάνω από όλα χρειάζονται αγοραστές των προϊόντων τους. Όμως αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό. Χρειάζονται «διασύνδεση» - δρόμους προώθησης των προϊόντων/υπηρεσίων τους προς τους αγοραστές, το οποίο σημαίνει διασύνδεση μεταφορών αλλά και διαδικτυακή. Αποτελεί πλέον πραγματικότητα για τις επιχειρήσεις να ξεκινούν με το όραμα της παγκόσμιας αγοράς και να αναπτύσσονται σε παγκόσμια κλίμακα.

Υπάρχουν λοιπόν πτυχές της παγκοσμιοποίησης οι οποίες υποστηρίζουν τους επιχειρηματίες, και ένας από τους καλύτερους τρόπους να αποκτήσουμε πλεονέκτημα για την δημιουργία πλούτου και κοινωνικού οφέλους, είναι να δώσουμε προτεραιότητα στους νέους οι οποίοι επηρεάζονται όλο και περισσότερο από το συνεχώς μεταβαλλόμενο επιχειρηματικό περιβάλλον.

1. Σκέφτονται επιχειρηματικά και θέλουν να γίνουν το αφεντικό του εαυτού τους.


2. Σκέφτονται Παγκόσμια


3. Επιθυμούν περισσότερο από τους μεγαλύτερους να ταξιδεύουν και να μένουν αρκετό χρόνο σε διαφορετικές χώρες.


4. Χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα μέσω του διαδικτύου.

Αν οι νέοι άνθρωποι επιθυμούν να εκπληρώσουν της δυνατότητες τους βασισμένοι μόνο στις παραπάνω τάσεις, τότε αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό.Οι κυβερνήσεις των χωρών πρέπει να ενθαρρύνουν περισσότερους νέους ώστε να σκέφτονται επιχειρηματικά. Να μετατρέπουν τους νέους από «στοχαστές» σε νέους της «δράσης» και να υποστηρίζουν τους εκκολαπτόμενους επιχειρηματίες να διευρύνουν τους ορίζοντες τους ώστε να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν τις νέες ευκαιρίες.

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ

Για να επιτύχουμε σε μία οικονομία την ανάπτυξη της επιχειρηματικής δυναμικής χρειάζεται κινητοποίηση από κάθε τμήμα της κοινωνίας.

1. Οι ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ πρέπει να υποστηρίξουν την προβολή της επιχειρηματικότητας ανάμεσα στους νέους. Δεν μπορούν να το κάνουν μόνες τους γι αυτό πρέπει να υποστηρίξουν κάθε πρόσωπο ή φορέα που δουλεύει πάνω στο στόχο αυτό.


2. Τα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ πρέπει να αναπτύξουν και να βελτιώσουν τις δεξιότητες των νέων προς ένα επιχειρηματικό πνεύμα με παγκόσμια νοοτροπία από τη μικρή ηλικία.


3. Οι ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ πρέπει να προσφέρουν ευκαιρίες ανάπτυξης επιχειρηματικών ικανοτήτων των υπαλλήλων τους, δίνοντας τους την ελευθερία να τις χρησιμοποιήσουν στο χώρο εργασίας τους και σε συνεργασία με την εκπαιδευτική κοινότητα να κάνουν τις ιδέες τους πράξη.


4. Τα ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ πρέπει να ενθαρρύνονται πρός τον εορτασμό της επιχειρηματικότητας, και να πληροφορούν το κοινό τους για την οικονομική αλλά και κοινωνική συνεισφορά των επιχειρηματιών.


5. Τα ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ πρέπει να παρέχουν τις υποδομές οι οποίες ρίχνουν τα όποια εμπόδια, όπως αυτό της γλώσσας, επιτρέποντας την άμεση δικτύωση και δημιουργία συνεργασιών.


6. Οι ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ πρέπει να ενεργούν ως πρότυπα για τους νέους, με το να μοιράζονται πραγματικές ιστορίες και συμβουλές τους, και να ενθαρρύνουν την επόμενη γενιά των επιχειρηματιών.

Μεμονωμένα τα κράτη μπορούν να κάνουν πολλά από τα παραπάνω. Αν όμως δουλέψουν μαζί τιθασεύοντας την δύναμη των κοινωνικών δικτύων αλλά και το ενδιαφέρον των νέων για την επιχειρηματικότητα και την παγκοσμιοποίηση, μπορούν να καταφέρουν πολλά περισσότερα. Τα κράτη μεταξύ τους πρέπει να ανταλλάσσουν καλές πρακτικές, να χτίζουν κοινές δράσεις, να δημιουργούν ένα κίνημα, το οποίο θα καταφέρει να απελευθερώσει τις επιχειρηματικές ιδέες των νέων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η σημερινή κρίση στην οικονομία έχει προβληματίσει την παγκόσμια επιχειρηματική κοινότητα και όλοι μιλούν για μια τεράστια υποχώρηση στις επιχειρηματικές επενδύσεις. Κι όμως· όσοι διαισθάνονται την πραγματικότητα πίσω από τις κραυγές των Μέσων Μαζικής ενημέρωσης και τις σκοπιμότητες των οίκων αξιολόγησης γνωρίζουν ότι οι περίοδοι κρίσης και κατάρρευσης του πλαστικού, εικονικού χρήματος είναι περίοδοι πραγματικών ευκαιριών για επενδύσεις σε επιχειρήσεις που αποφέρουν πραγματικό, ρευστό χρήμα. Και τέτοιες επιχειρήσεις είναι αυτές που στήνουν σήμερα, μεσούσης της κρίσεως, οι νέοι επιχειρηματίες.

Και μόνο για το γεγονός αυτό, και μόνο για το ότι μετατρέπουν τη μιζέρια σε ανταγωνιστικότητα, αξίζουν της καλύτερης μεταχείρισης τόσο από το κράτος όσο κι από την κοινωνία.

* Ο κος Ανδρέας Στεφανίδης είναι Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συνδέσμων Νέων Επιχειρηματιών (Ο.Ε.ΣΥ.Ν.Ε).

(Photo credits: istockphoto.com: 000000394657)

Οικονομική Κρίση: Πως θα Μειώσετε τις Συνέπειες στην Επιχείρηση σας *

(click to open the PDF)

Έχω μερικά καλά και μερικά άσχημα νέα. Τα καλά νέα είναι ότι ίσως του χρόνου τέτοια εποχή να έχετε λιγότερους ανταγωνιστές! Μερικοί δεν θα καταφέρουν να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η οικονομική κρίση.

Και τα άσχημα νέα είναι ότι ένας από αυτούς, ίσως είσαστε εσείς !!

Η σκληρότητα του γεγονότος δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να το συζητάμε και να μας προβληματίζει. Η οικονομική κρίση έχει ήδη χτυπήσει την πόρτα στην Χώρα μας. Κάποιοι ίσως να μην τα καταφέρουν τόσο καλά όσο κάποιοι άλλοι. Και το ερώτημα που γεννάται είναι ποιοι θα τα καταφέρουν;;

Όλοι εκείνοι που αναγνωρίζουν την κρισιμότητα της κατάστασης, δεν παρασύρονται από τα κανάλια της τηλεόρασης, φέρονται ψύχραιμα και αναλαμβάνουν δράση περισσότερο από ποτέ, θα είναι σίγουρα εδώ μαζί μας και το επόμενο έτος! Όλοι όσοι συνεχίζουν να ξοδεύουν χρήματα για την προβολή, την διαφήμιση και το μάρκετινγκ της επιχείρησης τους. Όλοι όσοι δούνε την κρίση περισσότερο σαν ευκαιρία παρά σαν απειλή. Όλοι όσοι καταφέρουν να “διαφοροποιήσουν” την επιχείρηση τους από την υπόλοιπη αγορά, θα τα καταφέρουν!

Έχουμε υπερεκτιμήσει την κρίση. Πρόβλημα σίγουρα υπάρχει και καλό είναι να είμαστε προσεκτικοί αλλά όχι στο σημείο του πανικού που παραλίγο να μας οδηγήσει να “τραβήξουμε” τις καταθέσεις μας από τις τράπεζες. Ο καθηγητής Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, Ρόμπερτ Μαντέλ, νικητής του βραβείου Νόμπελ Οικονομίας του 1999, πριν μερικές ημέρες σε μια συνέντευξη είπε: “Η παγκόσμια οικονομία δεν είναι σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο δείχνουν οι ειδήσεις”.

Διανύουμε μια περίοδο πτώσης. Και επειδή μετά από κάθε πτώση η φυσική εξέλιξη είναι η άνοδος, κερδισμένοι θα βγουν όσοι βρεθούν ένα βήμα μπροστά από τον ανταγωνισμό. Όσοι καταφέρουν να ανταποκριθούν και να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που μας επιβάλει η αγορά. Όσοι καταφέρουν να δουν περισσότερο μακροπρόθεσμα και προετοιμαστούν κατάλληλα γι’ αυτό.

Υπάρχει όμως τρόπος να μπορέσει κάποιος να προστατευτεί από την κρίση; Θα είμαι ειλικρινής. Η κρίση θα μας επηρεάσει. Υπάρχουν όμως μερικές κινήσεις που μπορείτε να κάνετε ώστε να έχετε τις ελάχιστες συνέπειες! Παρακάτω θα δούμε 4 τρόπους προσέγγισης, που μπορούν να σας βοηθήσουν μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας που διανύουμε.

Προβολή και Διαφήμιση: Now or Never
Μπορώ να προβλέψω ότι όσες επιχειρήσεις βρίσκονται αυτή την στιγμή μέσα στις σελίδες των εφημερίδων και περιοδικών όπως αυτό που κρατάτε στα χέρια σας, θα είναι μαζί μας και το επόμενο έτος. Γιατί;; Επειδή κινούνται πολύ πιο “επιθετικά” από ότι οι υπόλοιποι ανταγωνιστές τους! Βρίσκονται περισσότερες φορές μπροστά στα μάτια των πελατών και της αγοράς. Υπενθυμίζουν διαρκώς στους καταναλωτές: “είμαστε εδώ και έχουμε αυτό που ψάχνετε”.

Πολλοί θεωρούν ότι δεν υπάρχει λόγος να ξοδέψει κάποιος χρήματα για προβολή όταν η αγορά είναι “πεσμένη”. Μεγάλο λάθος! Είναι ότι χειρότερο μπορεί να κάνει κάποιος! Σε περιόδους όπου τα πράγματα αρχίζουν και δυσκολεύουν, θα πρέπει να αναλάβετε δράση περισσότερο από ποτέ. Τώρα είναι η στιγμή που θα πρέπει να προβληθείτε περισσότερο και όχι λιγότερο. Να δείξετε προς τα έξω την πραγματική δυναμική της επιχείρησης σας όταν όλοι οι υπόλοιποι θα έχουν κάνει ένα βήμα πίσω!

Επιχειρήσεις που συνεχίζουν να διαφημίζονται και να ξοδεύουν χρήματα σε δράσεις προβολής και μάρκετινγκ, έχουν μεγαλύτερη τύχη να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν, ακόμα και όταν η οικονομία πέφτει!

Διαφοροποιηθείτε και Κερδίστε
Σε μερικές ημέρες ξεκινούν οι εκπτώσεις. Όλοι θα μειώσουν τις τιμές κατά 20, 40, ή και 50%. Γιατί να προτιμήσει κάποιος την δική σας έκπτωση και όχι κάποια άλλη; Γιατί να προτιμήσει κάποιος το δικό σας κατάστημα την περίοδο αυτή και όχι κάποιο άλλο; Έχετε αναρωτηθεί; Τι είναι αυτό που θα κάνει κάποιον να βγάλει λεφτά από το πορτοφόλι και να τα δώσει σε εσάς και όχι στο μαγαζί απέναντι; Έτσι κι’ αλλιώς την ίδια έκπτωση έχετε!

Σε στιγμές όπου η οικονομία περνάει δύσκολες στιγμές και σε μια εποχή όπου δεν “πείθεις” εύκολα τον πελάτη να αγοράσει το προϊόν σου, χρειάζεται να φερθείτε έξυπνα! Βρείτε τους τρόπους εκείνους που θα κάνουν την “προσφορά” σας μοναδική. Τα προϊόντα και υπηρεσίες σας ξεχωριστά. Την επιχείρηση σας – πρώτη επιλογή στο μυαλό του πελάτη.

Εφαρμόστε τον κανόνα του 10%. Ο κανόνας αυτός μας λέει κάτι πολύ απλό: Αρκεί να είσαστε 10% καλλίτεροι σε κάτι από την υπόλοιπη αγορά, για να κάνετε τους πελάτες να προτιμήσουν το δικό σας προϊόν! Μπορείτε να είσαστε 10% πιο φθηνοί, 10% πιο γρήγοροι, 10% πιο συνεπείς, 10% πιο εξυπηρετικοί ή ακόμα και 10% πιο φιλικοί από τους ανταγωνιστές σας! Εσείς θα βρείτε πιο είναι αυτό το 10% στο οποίο είσαστε καλλίτεροι από τους υπόλοιπους! Βρείτε το και δουλέψτε πάνω σε αυτό. Σε λίγο ο κόσμος θα μπορεί να σας ξεχωρίσει.

Δεν αρκεί μόνο το αυτοκόλλητο στην βιτρίνα “sales 50%”. Αυτό θα το έχουν όλοι. Βρείτε κάτι να “κολλήσετε” που το προσφέρετε μόνον εσείς!

Διώξτε την αβεβαιότητα. Αρπάξτε την Ευκαιρία
Το πρόβλημα αυτή την στιγμή είναι η “αβεβαιότητα”. Διώξτε την αβεβαιότητα από τους πελάτες σας και κερδίστε τους! Δείξτε τους ότι θα είσαστε εκεί όταν σας χρειαστούν. Ο κόσμος σήμερα έχει ανάγκη από αξιόπιστες λύσεις και αξιόπιστους ανθρώπους. Μόνον σε αυτούς θα εμπιστευθεί τα χρήματα του και πουθενά αλλού!

Η αβεβαιότητα σε πολλούς επιχειρηματίες έχει ήδη μετατραπεί σε “απροθυμία” να αναλάβουν δράσεις, να ψάξουν για νέους πελάτες, και να “κυνηγήσουν” την δουλειά τους. Η αλήθεια είναι ότι η απροθυμία μπορεί να “σκοτώσει” την δημιουργικότητα και την διάθεση του επιχειρηματία. Αυτό είναι ότι χειρότερο μπορεί να σας συμβεί. Σίγουρα δεν είναι αυτή η σωστή προσέγγιση. Ούτε η προσέγγιση που θέλουμε. Εσείς θα πρέπει να αντισταθείτε. Και εδώ υπάρχει ένα μικρό μυστικό. Όταν όλοι οι υπόλοιποι θα “χαλαρώνουν” και δεν θα έχουν όρεξη να εξυπηρετήσουν σωστά τους πελάτες τους, επειδή “υπάρχει κρίση”, εσείς θα έχετε την ευκαιρία να αναδείξετε τα προϊόντα και υπηρεσίες σας. Να δείξετε γιατί αποτελείτε την πιο αξιόπιστη λύση στην αγορά.

Δείτε την κρίση ως μια μορφή ευκαιρίας και όχι ως απειλή. Αλλάξτε τρόπο προσέγγισης. Πέρα από τα προβλήματα που σίγουρα θα δημιουργήσει, αποτελεί ταυτόχρονα και μια καλή ευκαιρία να αναλάβετε δράση! Οι καταναλωτές πάντα επιλέγουν αυτούς που δείχνουν όρεξη, ενέργεια, και διάθεση να ικανοποιήσουν τις ανάγκες και επιθυμίες τους. Κάντε το και αποκτήστε νέους και ευχαριστημένους πελάτες.

Η κρίση δεν είναι άλλοθι. Βρείτε τις αδυναμίες σας
Η κρίση δεν θα πρέπει να αποτελεί την δικαιολογία για να καλύψετε τυχόν αδυναμίες που έχει η επιχείρηση σας. Αδυναμίες που πιθανών να είχε και πριν έρθει η κρίση!

Δεν σημαίνει τίποτα η φράση “δεν πάμε καλά λόγω της κρίσης”. Διώξτε την αρνητική ψυχολογία και δραστηριοποιηθείτε! Βρείτε το πρόβλημα και λύστε το. Αποφύγετε τις γενικότητες. Τι είναι αυτό που δεν πηγαίνει καλά; Το έχετε εντοπίσει; Μειωθήκανε τα έσοδα σας; Δεν έρχονται πελάτες στο μαγαζί σας; Δεν αφήνουν όσα λεφτά άφηναν παλαιότερα; Δεν έρχονται τόσο συχνά να ψωνίσουν; Οι προμηθευτές σας δεν σας εξυπηρετούν; Έχετε εντοπίσει πιο ακριβώς είναι το πρόβλημα; Υπήρχε πριν την κρίση ή τώρα εμφανίστηκε; Βρείτε το και διορθώστε το.

Μην ρίχνεται το φταίξιμο αποκλειστικά στο αρνητικό κλίμα των ημερών. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να “χαλαρώσετε” τους ρυθμούς σας, εν ονόματι της κρίσης, ειδικά τώρα.

Πριν λοιπόν επιστρέψετε στις καθημερινές σας ασχολίες και στην πραγματική ζωή, απ’ όλα τα παραπάνω κρατήστε στο μυαλό σας το εξής: Δεν πουλάτε τα προϊόντα σας στις στατιστικές για τον πληθωρισμό, τα επιτόκια και τους διάφορους οικονομικούς δείκτες που βγαίνουν κάθε μήνα! Δεν πουλάτε στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και τους βαρύγδουπους τίτλους των δελτίων ειδήσεων. Εσείς πουλάτε σε πραγματικούς ανθρώπους!

Ανθρώπους που συνεχίζουν να θέλουν να ψωνίσουν ρούχα και να δείχνουν ωραίοι, ανθρώπους που συνεχίζουν να θέλουν να βγουν έξω για φαγητό και διασκέδαση, να πάνε γυμναστήριο και να νιώσουν υγιείς, να αγοράσουν έπιπλα για το σπίτι, να πάνε σούπερ μάρκετ, να ζητήσουν υπηρεσίες από μηχανικούς, δικηγόρους και γιατρούς, να στείλουνε τα παιδία τους πανεπιστήμιο, ανθρώπους που θέλουν να αγοράσουν σπίτι και αυτοκίνητο! Ο κόσμος δεν σταμάτησε ξαφνικά να έχει ανάγκες και επιθυμίες! Συνεχίζει να θέλει λύσεις στα προβλήματα του. Και εσείς θα πρέπει να είσαστε εκεί όταν σας χρειαστεί!

* Το άρθρο αυτό το έγραψα τον Δεκέμβριο και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "ΒδΕλλα Αγορά", το οποίο εκδίδεται από την εβδομαδιαία εφημερίδα ΒδΕλλα (Βορειοδυτική Ελλάδα), τεύχος Δεκεμβρίου 2008. Μπορείτε να το κατεβάσετε εδώ [PDF 1.34 MB].

When entrepreneurs become movie stars..

Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται ότι πήρε την υπόθεση “επιχειρηματικότητα” αρκετά σοβαρά και ξεκίνησε έναν πολύ ενδιαφέρον διαγωνισμό για την διάδοση του “επιχειρείν”. Ο διαγωνισμός δεν έχει να κάνει με γραπτά κείμενα και εκθέσεις ιδεών αλλά με την δημιουργία video!!

Το video θα πρέπει να είναι διάρκειας από 1 έως 3 λεπτά, με σκοπό την διάδοση της υγιούς επιχειρηματικότητας και την ενθάρρυνση των νέων ανθρώπων να ξεκινήσουν την δική τους επιχείρηση.

Παρακάτω έχω σε (ελεύθερη) μετάφραση το κείμενο του διαγωνισμού:

Θέλεις να κάνεις αυτό στο οποίο πιστεύεις χωρίς να ακολουθείς τις εντολές κάποιου που σε πληρώνει;; Έχεις σκεφτεί να γίνεις το αφεντικό του εαυτού σου, να γίνεις επιχειρηματίας;;

Εάν ναι, είσαι διαφορετικός. Η πλειονότητα των περισσοτέρων ανθρώπων στην Ευρώπη δεν είχαν ποτέ τέτοιες ιδέες. Ίσως επειδή οι άνθρωποι, απλά δεν γνωρίζουν περί τίνος πρόκειται το επιχειρηματικό πνεύμα. Μπορείς να το εξηγήσεις μέσα από ένα video;;

Ίσως επειδή οι άνθρωποι φοβούνται να δοκιμάσουν κάτι καινούριο. Μπορεί το video σου να τους ενθαρρύνει;;

Ψάχνουμε για video που καλύπτουν έναν από τους παρακάτω τομείς:
1. Το Επιχειρηματικό Πνεύμα
2. Καινοτόμο Επιχειρείν
3. Υπεύθυνο Επιχειρέιν

Τα βραβεία είναι:
Για το καλλίτερο video 3.000 ευρώ
2ο καλλίτερο video 2.000 ευρώ
3ο καλλίτερο video 1.000 ευρώ

Όσοι λοιπόν έχουν κάποιες καλές ιδέες για το πώς μπορεί να διαδοθεί το επιχειρείν, μπορούν πολύ εύκολα να λάβουν μέρος στον διαγωνισμό. Όλες τις πληροφορίες, καθώς επίσης και το original κείμενο που μετέφρασα παραπάνω, θα τα βρείτε εδώ.

Το deadline είναι 31 Μαρτίου 2009.

Προσωπικά έχω ήδη ξεκινήσει κάποιες σκέψεις για σενάριο -:)

Ευχές για το Νέο Έτος